241بالا بردن دستها تا كنار صورت، به سجده رفت. پيش از زانوها دستانش را روى زمين نهاد و سه بار گفت: «سبحان ربى الأعلىٰ وبحمده» و جايى از بدن را بر جاى ديگر قرار نداد، سجدهاش بر هشت موضع بود: پيشانى، دو كف دست، دو سر زانو، دو انگشت ابهامِ پاها و بينى. هفت عضو واجب است و نهادن بينى بر زمين سنت است و نوعى خاكسارى است. سپس سر از سجده برداشت و كاملاً نشست و اللّٰه اكبر گفت. سپس متمايل به طرف چپ نشست، روى پاى راست را بر كف پاى چپ نهاد و گفت: استغفرُ اللّٰه ربى واتوب اليه، سپس در حال نشسته تكبير گفت و به سجدۀ دوم رفت و مثل سجدۀ اول ذكر گفت و در ركوع و سجود از هيچ عضوى از بدنش كمك نگرفت و در سجده دستها را از بدن فاصله داده بود و ساعدش را بر زمين نگذاشت. دو ركعت اينگونه خواند. سپس فرمود:
«اى حمّاد، اينگونه نماز بخوان و به اين طرف و آن طرف نگاه نكن، با دستها و انگشتانت بازى نكن، به طرف چپ و راست يا جلو آب دهان نينداز». 1
هر دو روايت در صدد بيان كيفيت نماز واجب بر مردم است و هيچ اشارهاى در آنها به دست روى دست گذاشتن با همۀ انواعش نشده است.
اگر سنت بود، امام در بيان خويش آن را ترك نمىكرد. پس دست روى دست نهادن بدعت است، زيرا وارد ساختن چيزى در شريعت است كه از آن نيست.
به نقل مسلم از عايشه، پيامبر خدا صلى الله عليه و آله نماز را با تكبير و قرائت سورۀ