198كرده است، شما از دينتان دفاع كنيد. خداوند اين آيه را نازل فرمود:

«وَ مٰا مُحَمَّدٌ إِلاّٰ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَ فَإِنْ مٰاتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلىٰ أَعْقٰابِكُمْ ...» ¹؛

«محمد جز فرستاده نيست، همچون فرستادگان پيشين. آيا اگر بميرد يا كشته شود، به عقب و جاهليت بر مى‌گرديد؟»

اين آيه خبر مى‌دهد كه بازگشت از دين پس از رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله ، امكان دارد. پس آيا مى‌توان كسانى را كه چنين احتمالى در بارۀ آنان مى‌رود، به عدالت كامل كه هم‌مرز با عصمت است توصيف كرد؟

ب. پيامبر صلى الله عليه و آله را در حال سخنرانى ترك كردن

در حالى كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله خطبۀ نماز جمعه را مى‌خواند، كاروان تجارتى وارد مدينه شد. اصحاب پيامبر به سوى آن شتافتند و جز دوازده نفر كسى با او نماند. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: سوگند به آنكه جانم در دست اوست، اگر همۀ شما رفته بوديد و هيچ كس نمانده بود، اين وادى براى شما پر از آتش مى‌شد. آيۀ 11 سورۀ جمعه نازل شد: «وَ إِذٰا رَأَوْا تِجٰارَةً أَوْ لَهْواً انْفَضُّوا إِلَيْهٰا...».

امام احمد از ابن ادريس، از حصين بن سالم از جابر نقل مى‌كند كه يك بار كاروان به مدينه آمد و رسول خدا صلى الله عليه و آله در حال خطبه بود، مردم بيرون رفتند، مگر دوازده نفر. اين آيه «وَ إِذٰا رَأَوْا...» نازل شد. ²

آيا كسى كه لهو و داد و ستد را بر ياد خدا مقدم مى‌دارد و پيامبر را