245
كليسا، مسجد و بتكده
امروز يكشنبه هفدهم ربيعالاول مطابق «ششم قوس» را، تماماً صرف گردش خيابانها و تماشاى مغازههاى عالى و باشكوه شهر نموده، ضمناً چندين كليساهاى نصارى و صدها مساجد مسلمين، و هزاران بتكده هندوها را تماشا كرديم، الحق مساجد مسلمين اعم از شيعه و سنى، خيلى عالى و قشنگ و پاكيزه و باشكوه است، و مثل مساجد مخروبۀ ايران، مايۀ سرشكستگى و انفعال مسلمانها در نظر خارجىها نيست.
«حاج محمّدحسين يراقچى» همسفر ما، كه دو روز بود براى تماشا به شهر «پونه» رفته بود، امروز معاودت كرد و شرحى از جنگلها و كوهستانها و ييلاقات و آبشارها، كه در طريق خط آهن ديده بود نقل مىكرد. امشب را هم به گردش و سپس به استراحت برگزار كرديم.
ميتينگ استقلالطلبان
امروز دوشنبه هيجدهم ربيعالاول مطابق «هفتم قوس»، دستهجات شورشيان و استقلالطلبان «هند»، در چندين نقطه شهر ميتينگ مىدادند، و بر ضد مداخلات و عمليات «دولت انگليس»، خطابهها خوانده نطقها مىدادند كه به واسطه ندانستن زبان «هندى» ما چيزى نمىفهميديم، و به حالت اجتماع در خيابانها گردش مىكردند، و قواى پليس و نظام ابداً از آنها جلوگيرى نمىكردند.
در موقع رفتن به «مكۀ معظمه» كوهى در وسط شهر «بمبئى» ديديم، كه دور تا دور آن دامنه خانهها و ساختمانها بود، و چون مانع از اتصال خيابانها و خطوط واگون برق به يكديگر بوده، يك عده عملهجات مشغول كندن آن بودند، و سنگهاى آن را توسط ماشين مخصوص خورد