364
درس شصتم:اغتنام فرصتهاى معنوى حج
محمّدتقى رهبر
براى بيشتر حج‌گزاران توفيق تشرف،به مكه و مدينه،تنها يك بار اتفاق مى‌افتد،اما چنانكه خصلت طبيعى آدمى است كه هر گاه نعمتى را در اختيار دارد با توهّم اينكه هميشه آن نعمت باقى است،قدردان آن نيست و در صدد بهره‌گيرى از آن برنمى‌آيد و اين نيز از توطئه‌هاى ابليس است تا انسان را از بركات عظيم حج محروم سازد و با هر افسون و نيرنگى كه شده رنج او را بى‌حاصل كند.
لذا زائر بايد بهوش باشد و شيطان را طرد كند و به اشتغالات مادى مجال ندهد كه قلب او را تسخير كند.زائر گرامى بايد توجه كند كه عرفات با آنهمه عظمت و فضيلت، فقط يك روز است و مشعر يك شب و منا سه روز و دو شب و مكه يك يا دو هفته و مدينه كمتر از ده روز و اين مواقف ميعادگاه اولياءاللّٰه است كه حاجيان براى درك آن،آه حسرت مى‌كشيدند و دولتى است مستعجل كه به سرعت سپرى مى‌شود و شايد ديگر تكرار نگردد.كدامين غبن و خسارت بالاتر از اين كه انسان دست خالى از آن مشاهد شريفه و مواقف كريمه مراجعت كند،همانند تشنه‌اى كه از لب دريا خشك لب برگردد!
به منظور اغتنام فرصت و بهره‌ورى از معنويت حج،كه اساس انسان سازى است، نخست بايد وارستگى از تعلّقات مادى را تمرين كرد.تذكّر خاطرۀ حضرت ابراهيم و