325دربارۀ اين آيات و آيات بعدى،نكاتى را بايد متذكر شد:
1-اين سوره بر خلاف سورههاى ديگر،بدون«بسماللّٰه»نازل شده و چنانكه در روايات آمده،دليل آن اين است كه بسماللّٰه مبشّر رحمت و امان است در حالىكه اين سوره بهمنظور رفع امان و اعلام جنگ و تهديد به عذاب،نازل گرديده است. 1
2-آغازگر برائت،خدا و پيامآور اوست و تنها يك امر سياسى و مقطعى نيست بلكه برگرفته از مصدر ربوبى است و براى مؤمنان بايد به عنوان يك حقيقت ايمانى همواره و در هر عصر سرمشق باشد.
3-مفهوم برائت،از بيزارى كه يك امر قلبى و عاطفى باشد،فراتر رفته و مستلزم كنارهگيرى،منزوى ساختن و طرد عملى مشركان و توطئهگران است و همانگونه كه مفسّرانگفتهاند:به معناى رفع امان و سلب مصونيت و عدم تعهد در برابر مشركان و حتى جنگ با آنان مىباشد،چه،آنان آغازگر توطئه بوده و نقض عهد كرده و مهلت و مدت پيمانشان به پايان رسيده است.
4-با اين حال به مشركان چهار ماه مهلت داده شد تا مجال تفكّر و انتخاب داشته باشند و از گذشتۀ خويش توبه كنند تا از امان و عطوفت اسلامى برخوردار گردند؛زيرا هدف از برائت و جنگ و مبارزه همانا هدايت انسانها و بازگرداندن آنها به راه حق و طريق سعادت آنها است نه انتقامجويى و كينهتوزى و هرگاه بازگردند و تسليم آيين حق شوند،برادرانى هستند كه با صلح و صفا در كنار ساير مؤمنان مىتوانند زندگى كنند.
5-سورۀ برائت در سال نهم هجرت و در مدينه نازل شد كه دعوت اسلام گسترش چشمگيرى يافت و دولت اسلامى مستقر شد و پيامبر صلى الله عليه و آله از موضع قدرت با دشمن برخورد نمود تا آنان حساب كار خود را بكنند و بدانند كه اسلام از اينپس توطئۀ كفر و شرك را به هيچوجه تحمل نخواهد كرد.
6-اعلام برائت،آغاز يك جنگ روانى تبليغى عليه كفر و شرك و زمينهساز جنگهاى ميدانى و تهاجمى به منظور مقابله با استكبار و فساد بود و سياست خارجى