258روايات از شيعه و سنّى،از پاشنۀ پاى اسماعيل سخن مى‌گويد 1و در هر حال برداشت سهيلى و اشاره رمزگونه‌اى كه بدان پرداخته،در هر دو صورت مى‌تواند صدق كند و خدا داناتر است.
ثمرات القلوب
در دعاى حضرت خليل الرحمان است كه چون هاجر و اسماعيل عليه السلام را در آن وادى غربت و خشگ و سوزان نهاد و برگشت،با خداى خود گفت:
رَبَّنٰا إِنِّي أَسْكَنْتُ...
وَ ارْزُقْهُمْ مِنَ الثَّمَرٰاتِ...؛ 2
«بارخدايا! آنان را از ميوه‌ها روزى ده...»
«عوالى»از امام صادق عليه السلام آورده است كه فرمود:«هو ثمرات القلوب»آنچه ابراهيم براى آن دعا كرد،در حقيقت ثمره و ميوۀ قلب‌ها بود. 3
و نيز در تفسير على بن ابراهيم قمى از امام ششم عليه السلام نقل كرده كه فرمود:
«يعنى من ثمرات القلوب،أي حبّبهم إلى النّاس ليأتوا إليهم ويعودوا». 4
«از ميوۀ دلها،بدين معنا است كه محبّت آنها را در دل مردم قرار ده تا با آنان رفت و آمد داشته باشند.»
افزون بر اينها،در بخشى از آيۀ پيشگفته نيز آمده است:
...فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النّٰاسِ تَهْوِي إِلَيْهِمْ وَ ارْزُقْهُمْ مِنَ الثَّمَرٰاتِ...
«دلهايى را از مردم به سوى آنها متمايل گردان و از ثمرات روزى ده.»
از مجموع آنچه در اين آيه و روايات آمده است،مى‌توان دريافت كه خواستۀ اوليۀ