232

پيشينۀ تاريخى

كوه‌هاى صفا و مروه تا قبل از هبوط حضرت آدم عليه السلام به زمين،پيشينۀ تاريخى دارد.

امام صادق عليه السلام در وجه نامگذارى اين دو كوه فرموده‌اند:

«صفا را صفا ناميدند،بدان جهت كه آدمِ برگزيده بر آن فرود آمد،پس براى اين كوه نامى از اسم آدم را انتخاب كردند خداوند-عزّوجلّ-مى‌فرمايد:

إِنَّ اللّٰهَ اصْطَفىٰ آدَمَ وَ نُوحاً وَ آلَ إِبْرٰاهِيمَ وَ آلَ عِمْرٰانَ عَلَى الْعٰالَمِينَ.

و حوّا بر مروه فرود آمد و مروه را مروه ناميدند؛زيرا زن بر آن فرود آمد پس نامى از مرأه براى اين كوه برگزيدند. ¹

ليكن شهرت اين دو كوه از زمان حضرت ابراهيم عليه السلام به بعد است آنگاه كه آن حضرت همراه با هاجر و اسماعيل به مكه آمده،آنان را در كنار حجر جاى داد و خود به شام بازگشت.عبداللّٰه بن عباس اين داستان را چنين نقل كرده است:

چون ميان مادر اسماعيل و ساره همسر ديگر ابراهيم عليه السلام كدورت پيش آمد، ابراهيم عليه السلام مادر اسماعيل و اسماعيل را كه كودك شيرخوارى بود،همراه خود به مكه آورد،هاجر مشك آبى داشت كه از آن مى‌نوشيد و به كودك خود شير مى‌داد و هيچگونه زاد و توشه‌اى همراه او نبود.

ابراهيم عليه السلام آن دو را كنار خاربنى (درختچه‌اى) كه بالاتر از منطقۀ چاه زمزم قرار داشت نشاند و سپس خود سوار بر مركب خويش شد و به بيرون مكه حركت كرد،مادر اسماعيل از پى او حركت نمود و تا منطقه كداء او را دنبال كرد سپس پرسيد او و پسرش را به عهدۀ چه كسى وامى‌گذارد؟ ابراهيم عليه السلام فرمود:به خداى-عزّ و جلّ-مى‌سپارم.مادر اسماعيل گفت:خوشنود و راضى هستم و در حالى كه كودك را در آغوش داشت برگشته و زير آن خاربن نشست و كودكش را كنار خويش نهاد و مشك آب خود را آويخت و از آن مى‌آشاميد و كودك را شير مى‌داد تا آن كه آب مشك تمام و شير پستان او هم خشك شد،كودك به سختى گرسنه شد و به خود مى‌پيچيد.مادر بيم كرد كه اسماعيل بميرد و