144طبيعى‌است اين چشمه‌ها كه‌تعداد آنها،در مكه واطرافش،به‌بيش ازده مى‌رسد، هميشه نياز به اصلاح داشته‌اند و اين در گذر تاريخ همواره انجام مى‌شده است.در حال حاضر نيز عين زبيده همچنان فعال است و اداره‌اى ويژه براى تعمير و انتقال آب آن وجود دارد.
به هر روى،اهميت آب در اين سرزمين به قدرى است كه اسامى بسيارى از مناطق، به نام چشمه‌هاى آن است و هر نقطه و منطقه‌اى،به طور عادى،با پيشوند«عين»،«بئر»و «آبار»همراه است.
كوه‌هاى مهم مكه
مكه در ميان درّه واقع شده و اطراف آن را كوه‌هايى چند در برگرفته است،به طورى كه تنها چند راه خروجى به سمت يمن،درياى سرخ و شام در آن وجود دارد.مهم‌ترين كوه‌هاى مكه عبارتند از:
1-ابوقبيس ،با ارتفاع 420 متر كه در شرق مسجد الحرام واقع است.در حال حاضر قصر ملك بر بالاى آن بنا شده و بخشى از آن در فضاى باز جلوى مسعى افتاده و در واقع، بخشى از كوه از جاى برداشته شده است.اين كوه را به دليل همسايگى با كعبه،از كوه‌هاى مقدس دانسته‌اند.همچنين گفته‌اند كه در جريان طوفان نوح امانت دار حجر الأسود بوده است.كوه صفا كه سرآغاز و مبدأ سعى است،در دامنۀ اين كوه واقع شده است.
2-قُعَيْقعان يا جبل هندى ،با ارتفاع 430 متر در غرب مكه است.فاصلۀ اين دو كوه، حد قديم‌مكه است.از دوران‌هاى‌دور،دراطراف وبر فرازاين‌كوه،بناهاى مسكونى مى‌ساخته‌اند.
3-حِرا، با ارتفاع 634 متر كه در شمال شرق مكه است و اوّلين آيات قرآنى در آنجا بر رسول‌خدا صلى الله عليه و آله نازل شد.
4-ثور ،با ارتفاع 759 متر در جنوب بر سر پاست؛جايى كه پيامبر صلى الله عليه و آله به هنگام هجرت در آنجا مخفى شد.
5-خَنْدمه ،كه در پشت كوه ابوقبيس است.