611از سوى ديگر، مرحوم آيةالله طالقانى رحمه الله ، به مناسبت اختلاف در ثبوت هلال ذى‌حجه در مكه به سال 1371 ، از قول برخى مقامات سعودى دقت و احتياط تام در اعلام ثبوت هلال را نقل مى‌كند. ايشان مى‌نويسد:
با تعبّدى كه دولت و ملت حجاز به مقررات دينى و اهميتى كه دربارۀ امر حج دارند، تا تحقيق كافى نشود، اوّل ماه را اعلام نمى‌كنند. براى چه حج هزارها نفر را با مسامحه فاسد مى‌كنند؟! چرا در هر سالى كه اختلاف پيش مى‌آيد هميشه يك روز اوّل ماه حجاز مقدم مى‌شود و چرا از روى مسامحه يك روز مؤخّر نمى‌باشد؟ با آنكه هر چه حجّاج بيشتر در حجاز توقف كنند، گرچه يك روز هم باشد، براى آنها سود بيشترى دارد. آيا اين قرائن اطمينان آور نيست؟ چنانكه آقاى مظفّر اعلم، سفير ايران در حجاز، پس از پايان ايام حج مى‌گفت: وليعهد سعودى از عمل بعضى ايرانيان دربارۀ تجديد موقف متأثّر بود و گفته بود: ما چه نظرى داريم كه حج مردم را فاسد كنيم! دقت ما دربارۀ اثبات ماه رمضان و ذى‌حجه بيش از هر امرى است. تا پنجاه نفر از نقاط مختلف گواهى ندهند قاضى حكم نمى‌كند و تا قاضى حكم نكند دولت اعلام نمى‌كند. 1
به هر حال، گذشته هرگونه باشد، چندان تأثيرى براى وضع فعلى ما ندارد. آنچه مهم است، وضع فعلى ثبوت رؤيت و اعلام آن است. روزنامۀ الشرق الأوسط در تاريخ 2000/1/15 م به نقل از رييس شوراى عالى قضائى در عربستان آورده است كه با شهادت يك نفر آغاز ماه رمضان ثابت مى‌شود، ولى براى اثبات عيد فطر حداقل شهادت دو نفر لازم است. امّا مقامات مسؤول در عربستان اعلام كرده‌اند كه تا پيش از سال 1420 از معيارى كه تقويم امّ‌القرى بر اساس آن تدوين مى‌شود، استفاده مى‌كرده‌اند. اين معيار را شوراى عالى افتاى عربستان (مجلس الإفتاء الأعلى) تعيين كرده و بر اساس آن، اگر سنّ هلال هنگام غروب خورشيد 12 ساعت يا بيشتر باشد همان روز (نه فرداى آن شب) روز اوّل ماه قمرى است. واضح است كه در اين معيار رؤيت يا عدم رؤيت هلال، ملاك نيست بلكه لحظۀ مقارنه و محاسبات نجومى ملاك است. از اين رو ممكن است سنّ يك هلال