77خاص پيامبر صلى الله عليه و آله بيان شده كه آن احياء بخشى از شب مى‌باشد و بايد همراه با تلاوت قرآن يا نمازگذاردن باشد. البته اين امر براى ديگران يك سنت مستحب تلقى مى‌شود.

از سوى ديگر قرآن براى هر يك از شب و روز احكامى بيان كرده است كه بعضى از آنها اختصاصى است؛ يعنى مختص به شب يا روز است. يكى از ويژگى‌هاى اختصاصى شب تهجد است. در قرآن احياء روز مطرح نيست بلكه زنده‌داشتن شب مطرح است. بجز اينكه در شب مزاحمت‌ها و ارتباطات كمتر بوده طبعاً آرامش خاصى در شب حاكم است، شب داراى خاصيتى است كه در آن مناجات، دعا و نيايش بهتر صورت مى‌گيرد. شب پديده‌اى است كه داراى دو خصوصيت است؛ يكى «اشد وطئاً» اين تعبير كنايه از اين است ¹ كه در شب ثبات قدم بيشتر است يا صفاى باطن افزونتر و يا اينكه در شب زبان بيشتر قلب را همراهى مى‌كند.

شاخصۀ ديگر شب «اقوم قيلاً» است. اين ويژگى كنايه از اين است ² كه در شب حضور قلب و انقطاع انسان بيشتر است. بنابراين شب خاصيتى دارد كه در روز نيست؛ حضور قلب در شب بيشتر است، انقطاع در شب بيشتر است، صفاى باطن در شب افزون است و ارتباط انسان با آسمان در شب فزونى مى‌گيرد.

إِنَّ نٰاشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئاً وَ أَقْوَمُ قِيلاً. ³

«هر آينه شب هنگام از بستر برخاستن، موافقت زبان و دل را افزاينده است و بيان سخن را استوار دارنده‌تر.»

بى‌جهت نيست كه ميقات موسى عليه السلام كليم اللّٰه هم در چهل شب به اتمام رسيد. فَتَمَّ مِيقٰاتُ رَبِّهِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً . ⁴

و بى‌جهت نيست كه معراج پيامبر صلى الله عليه و آله در شب صورت گرفته است.

سُبْحٰانَ الَّذِي