176نزديك شدن به خانۀ خدا را ندارند. از سوى ديگر طواف خانۀ خدا به‌صورت برهنه حرام است. ¹

پايان حيات بشر

اين مسأله به‌گونه‌هاى مختلف بيان شده است. گاهى گفته مى‌شود: «دين باقى است مادام كه كعبه برپاست»؛ ² لذا بقا و پايدارى دين وابسته به كعبه است، مادام كه كعبه پابرجاست دين خدا استوار است. دين به كعبه پيوند خورده است.

از سوى ديگر امام صادق عليه السلام فرمود:

«اگر حتى طواف كعبه براى يك سال تعطيل شود، خداوند به انسان‌ها مهلت نمى‌دهد.» ³

پس استقامت كعبه، هم علت برپايى دين است، هم عامل استمرار حيات بشر و اين است معناى مركزيت كعبه نسبت به دنيا و زمين. خداوند اراده فرمود كه هم نظام تشريع و هم عالم تكوين دائرمدار مركز عالم وجود، يعنى كعبه باشد؛ آن دو باقى‌اند مادام كه كعبه پايدار بماند.

حضرت على عليه السلام در آستانه شهادت وصيت‌هايى فرمود و انسان‌ها را به رعايت امورى سفارش كرد كه يكى از آنها ادب و خشوع دربرابر خانۀ خداست. امام عليه السلام تعطيل حج را حرام مى‌داند و به نكته‌اى تكوينى اشاره مى‌كند:

«وَ اللَّهَ، اللَّهَ فِي بَيْتِ رَبِّكُمْ لاَ تُخَلُّوهُ مَا بَقِيتُمْ فَإِنَّهُ إِنْ تُرِكَ لَمْ تُنَاظَرُوا» ؛ ⁴

«خدا را خدا را در مورد خانه پروردگارتان، تا آن هنگام كه هستيد، آن را خالى