425
35 فتح مكه
سرگذشت «فتح مكه»، از فرازهاى خواندنى و شيرين تاريخ اسلام و در عين حال آموزنده و روشنگر اهداف مقدس پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله ، و روشن‌كنندۀ اخلاق و رفتار نيكوى آن حضرت است.
در اين فصل از تاريخ، راستگويى و وفادارى پيامبر صلى الله عليه و آله و پيروان وى به كليۀ موادى كه در قرارداد «حديبيه» امضا كرده بودند، روشن مى‌گردد. و در برابر آن، نفاق و خيانت مشركان قريش در اجراى مواد صلحنامه، آشكار مى‌شود.
بررسى اين قسمت از تاريخ، كاردانى و حسن تدبير و سياست خردمندانۀ پيامبر صلى الله عليه و آله را در گشودن آخرين و سخت‌ترين دژ دشمن ثابت مى‌نمايد. گويى اين مرد آسمانى، پاسى از عمر خود را در يكى از دانشگاه‌هاى بزرگ نظامى گذرانده بود، كه بسان يك فرماندۀ توانا نقشۀ فتح را، آنچنان طرح و ترسيم نمود كه بدون رنج و مشقت، بزرگترين پيروزى نصيب مسلمانان گرديد.
سرانجام در اين بخش، چهرۀ انسان دوست و پرمهر پيامبر صلى الله عليه و آله به جان و مال دشمنان خون‌آشام خود، روشن گردد. در اين بخش خواهيم ديد كه آن مرد بزرگ، با روشن‌بينى خاصى پس از پيروزى عظيم، جنايات قريش را ناديده گرفت، و عفو عمومى را اعلام نمود. اينك آغاز مطلب:
در گذشته خوانديم كه در سال ششم هجرت، قراردادى ميان سران قريش و پيامبر صلى الله عليه و آله بسته شد، كه به امضاى طرفين رسيد. مادۀ سوم آن حاكى از اين بود كه: