295چوبى بيش نيست، متكى هستيد؛ تكيهگاه ما خداوند بزرگ و توانا است.
منادى شرك بار سوم گفت: امروز به عوض روز بدر. مسلمانان به دستور پيامبر صلى الله عليه و آله گفتند: اين دو روز هرگز با هم مساوى نيست، كشتگان ما در بهشتند، و كشتگان شما در دوزخ.
ابو سفيان در برابر اين پاسخهاى كوبنده، كه از حلقوم صدها مسلمان در مىآمد، سخت منقلب گرديد؛ و با گفتن جملۀ: «وعدۀ ما و شما سال آينده»، راه خود را در پيش گرفت و ميدان را به قصد مكه ترك گفت. 1
اكنون مسلمانان با داشتن صدها زخمى و هفتاد كشته، ناچارند وظيفۀ الهى (نماز ظهر و عصر) را انجام دهند.
پيامبر صلى الله عليه و آله بر اثر ضعف مفرط نماز را در حال نشسته با جماعت خواند و بعداً به وظيفۀ دفن و كفن شهداى «احد» پرداخت.
پايان جنگ
آتش جنگ خاموش گرديد و طرفين از يكديگر فاصله گرفتند. مسلمانان بيش از سه برابر قريش كشته داده بودند، و مىبايست هر چه زودتر اجساد عزيزان خود را به خاك بسپارند، و مراسم مذهبى را عملى نمايند.
زنان قريش، هنگام پيروزى كه عرصه را از انجام هرگونه جنايتى خالى ديده بودند؛ پيش از آنكه مسلمانان به دفن كشتگان برسند، دست به جنايات بزرگى زده بودند. جناياتى كه در تاريخ بشريت كمنظير است. آنان به پيروزى ظاهرى خود قانع نشده، براى گرفتن انتقام بيشتر، اعضاى و گوش و بينى مسلمانانى كه روى بستر خاك افتاده بودند، بريده و از اين طريق لكۀ ننگينترى بر دامن خود نشانيدند. در ميان تمام ملل جهان، كشتۀ دشمن كه بىدفاع و بىپناه است، احترام دارد؛ ولى همسر ابو سفيان از اعضاى بدن مسلمانان، گردنبند و گوشواره ترتيب داد. شكم افسر فداكار اسلام، حضرت حمزه را پاره كرد و جگر او را درآورد، و آن را به دندان گرفته هر چه خواست بخورد نتوانست.