284دشمن بود، و هر موقع كار جنگ سخت‌تر مى‌شد، ما را پناه مى‌داد. بنابراين، پاره‌اى از علل سالم ماندن پيامبر صلى الله عليه و آله ، همان دفاع‌هاى ارزندۀ خود او بود كه از حريم اسلام و جان خود مى‌كرد. اما علت ديگرى نيز در كار بود، كه حيات پيامبر صلى الله عليه و آله را ضمانت نمود، و آن جانفشانى دستۀ كمى از ياران با وفاى او بود كه با تلاشى گسترده، جان او را حفظ كرده و اين مشعل فروزان را از خاموشى محفوظ داشتند.

پيامبر صلى الله عليه و آله روز احد، سخت جنگيد. او آنچه تير در ترك خود داشت، پرتاب نمود و كمانِ تير او شكست و زه آن بريد. ¹

مدافعان وجود پيامبر صلى الله عليه و آله ، چند نفر بيشتر نبودند، ² كه ثبات همۀ آنان، از نظر فن تاريخ قطعى نيست. آنچه ميان مورخان قطعى و مسلم است همان ثبات و قيام دستۀ كمى است كه اكنون به شرح دفاع آنها مى‌پردازيم:

دفاع موفقيت‌آميز با پيروزى مجدد

اگر نام اين قسمت از تاريخ اسلام را پيروزى مجدد بگذاريم، سخنى برخلاف حقيقت نگفته‌ايم. مقصود از اين پيروزى اين است كه مسلمانان برخلاف انتظار دشمنان، توانستند وجود مقدس پيامبر صلى الله عليه و آله را از خطر مرگ حفظ نمايند، و اين پيروزى مجددى بود كه نصيب ارتش اسلام گرديد.

اگر اين پيروزى را به همۀ ارتش اسلام نسبت مى‌دهيم، به منظور احترام از مقام مجاهدان اسلام است، وگرنه بار سنگين اين پيروزى بر دوش عدۀ انگشت‌شمارى بود كه با به مخاطره افكندن جان خود، وجود پيامبر صلى الله عليه و آله را حفظ نمودند. در حقيقت، بقاى دولت اسلام و خاموش نشدن اين مشعل فروزان، نتيجۀ فداكارى اين اقليت فداكار بود.

اينك، اجمالى از فداكارى اين مردان از جان گذشته را در اين صفحات مطالعه مى‌فرماييد: