69بندگان ساخت و اطراف آن را حرم خانه خود قرار داد.... 1
نه. يادآورى مرگ و رستاخيز
حج با اعمال و مناسك گوناگون وتأثيرات شگرف خود، يك پيوند و ارتباط درونى بين دنيا و آخرت است و انسان را آمادۀ پذيرش و فهم رستاخيز وحشرو نشر در قيامت مىكند. حج گزارى كه با وداع از خانواده و گذر از شهرها وكشورها و بيابانها، شروع به اين سفر معنوى مىكند؛ گويا درحال رفتن به جهان آخرت است. با پوشيدن لباس سپيد احرام و پيوستن به جمع سپيدپوشان يكتاپرست و انجام اعمال و مناسك گوناگون، گويا درصحنۀ محشر حاضر شده و در حال گذر از مواقف حساب وكتاب و نزديكى به ساحت ربوبى است. با يادآورى اين انگاره، حجگزار ارتباط و آشنايى مفيد، با روز قيامت و نحوه رستاخيز انسانها پيدا مىكند.
امام صادق(ع) درپايان سفارشهاى عرفانى خود به حجگزاران مىفرمايد:«و لا شرع نبيه في حلال و حرام و مناسك علي ترتيب ما شرعه الاّ الاستعداد و الاشارِة الي الموت والقبر و البعث و القيامة و فصل بيان السبق من الدخول الجنّة اهلها ودخول النّار اهلها بمشاهدة مناسك الحج من اوّلها الي آخرها لاولي الالباب و اولي النهي»؛ در هر عملى را كه خداى بزرگ واجب گرداند و هر سنتى كه پيامبر وضع فرموده - چه حلال و چه حرام و چه مناسك- به منظور آمادگى براى مرگ، عالم برزخ و قيامت است؛ بدين ترتيب و با وضع اين مراسم، عرصۀ قيامت را پيش از به بهشت رفتن بهشتيان و به آتش در آمدن دوزخيان، فراهم آورد». از نظر صاحب كتاب ادب الدنيا والدين در واجب ساختن حج، يادآورى از روز رستاخيز است؛ چون