68درصورتى ممكن است كه شخص، دست از شهوت و لذت‌هاى زودگذر، بردارد و به قدر ضرورت به آنها اكتفا كند. از اين رو در گذشته راهبان و زاهدان از مردم كناره مى‌گرفتند و در غارها و شكاف كوه‌ها به سر مى‌بردند! آنان براى انس و نزديكى بيشتر به خدا، از مردم دورى مى‌جستند واز لذت‌هاى فانى دست مى‌شستند و به اعمال طاقت فرسا و رياضت‌هاى سخت مى‌پرداختند و بدين وسيله مى‌كوشيدند راه آخرت را هموار سازند.

قرآن دربارۀ آنان مى‌فرمايد: وَ رَهْبٰانِيَّةً ابْتَدَعُوهٰا مٰا كَتَبْنٰاهٰا عَلَيْهِمْ إِلاَّ ابْتِغٰاءَ رِضْوٰانِ اللّٰهِ ¹؛ «اينها از جانب خود، انزوا و رهبانيت را اختراع و ابداع كردند و ما بر آنها چنين راه و رسمى را امر نكرديم، مگر طلب رضا و خشنودى خدا و ...». اما پس از مدّتى مردم از شهوات نفسانى پيروى كرده، دست از تبحّر و عبادت برداشتند تا اينكه خداوند به فضل و عنايت خود، پيامبر را بر انگيخت. آن حضرت مردم را به حق و نيكى‌ها دعوت كرد و به جاى رهبانيت و انزوا از جهاد در راه خدا و حج صحبت فرمود و بدين وسيله آنها را جايگزين اعمال مشقّت بار فردى كرد. خود آن حضرت مى‌فرمود:«أبدلنا بالرهبانية الجهاد و التكبير علي كل شرفٍ -يعني الحج- و ابدلنا بالسياحة الصوم ²»؛

«جهاد و تكبير گفتن بر هر بلندى (حج) بدل رهبانيت و روزه بدل سياحت است» و حتى آن حضرت، حج را جهاد خوبى معرفى كرده است: «نعم الجهاد الحج» .

از نظر فيض كاشانى نيز حق تعالى بر اين امت اكرام فرمود و حج خانه خدا را به عوض رهبانيت و انزوا براى آنان قرار داد و خانه كهن سال خود را به شرافت برگزيد و آن را خانه خود ناميد و مقصد