60
4 اسرار عرفانى حج
يكى از ابعاد مهم و توجّه برانگيز حج، بعد عرفانى و معنوى آن است. سراسر حج، نور و معنويت و معرفت است و سالكان و عارفان، بهرههاى فراوانى از اين سير روحى برده و شگفتىها و زيبايىهاى دلنوازى در آن ديدهاند. «عرفان» در لغت به معناى شناخت و شناسايى است و در اصطلاح، روش و طريقه ويژهاى است كه براى شناسايى حقايق هستى و پيوند و ارتباط انسان با حقيقت؛ بر شهود، اشراق، وصول و اتحاد با حقيقت تكيه مىكند و نيل به اين مرتبت را، نه از طريق استدلال و برهان و فكر، كه از راه تهذيب نفس و قطع علايق از دنيا و امور دنيوى و توجّه تام به امور روحانى و معنوى - و در رأس همه مبدأ و حقيقت هستى- مىداند. 1
حال اگر از اين منظر، به سيماى نورانى حج نگاه شود، مىتوان به اسرار و معارف والايى دست يافت كه هم بر اعتقاد و نگرش حجگزار تأثير مثبتى دارد و هم در سير و سلوك عملى، او را راهنمايى مىكند. در اينجا به بخشى از اين اسرار اشاره مىشود.