57
هفت. تقويت هويت اجتماعى مسلمانان
مسلمانان در هر گوشهاى از جهان باشند، با يكديگر پيوند دينى و اخوت دارند؛ ولى اين در حد حرف وشعار است، آنچه آنها را عملا به يكديگر پيوند داده و به آنان هويت واحدى القا مىكند، حج و حضور در صحنههاى مختلف آن است.
حاجى پس از آن كه در صحنه حج حضور مىيابد، خود را عضو مجموعه بزرگترى به نام«امت اسلامى» قلمداد مىكند. اين تأثير و نقش حج در تقويت هويت اجتماعى را، به خوبى مىتوان در تاريخ جوامع اسلامى مشاهده كرد.
حج همواره همانند قلبى در جهان اسلام تپيده و اين روح را در رگهاى جوامع مختلف اسلامى، تزريق كرده است.
امام صادق(ع) در اين باره مىفرمايد: «أَمَرَهُمْ بِمَا يَكُونُ مِنْ أَمْرِ الطَّاعَةِ فِي الدِّينِ وَ مَصْلَحَتِهِمْ مِنْ أَمْرِ دُنْيَاهُمْ فَجَعَلَ فِيهِ الِاجْتِمَاعَ مِنَ الشَّرْقِ وَ الْغَرْبِ لِيَتَعَارَفُوا» 1؛ يعنى اينكه:
خداوند در مكه و حج اجتماع مسلمانان را از مشرق و مغرب قرار داد تا يكديگر را بشناسند.
هشت. آموزش و نمايش عملى جامعه نمونه
از جمله ويژگىهاى حج -كه در هيچ مراسم و مناسك ديگرى مشاهده نمىشود- مقررات اهميتى همه جانبهاى است كه حاضران در حج به صورت خود جوش و خود كنترلى، ضامن اجراى آن هستند. «امنيت» از جمله ويژگىهاى حج است كه از ابعاد مختلف در حج مطرح است. امنيت محيط زيست، امنيت در برخوردها و