239را كرد ]و ترك اولى نمود[ پس خدا بر امت من مقرر كرد كه در آن ساعت، در بهترين مكان توقف كنند و زارى و دعا نمايند وبهشت را براى آنان كارسازى نمود و ساعتى كه مردم از عرفات خارج مىشوند، ساعتى است كه آدم(ع) كلمات ]خاص توبه[ را از پروردگار دريافت كرد و توبه او پذيرفته شد». 1
سيزده. عرفات اوج هماهنگى
در حج، حاجيان به تدريج وارد مكه شده و پس از طواف و اعمال عمره و... براى رفتن به عرفات آماده مىشوند. همه آنان در ظهر عرفه، بايد در عرفات باشند و در زمان و مكان واحد مجتمع شوند و اين «اوج هماهنگى و همدلى» است.
چهارده. اردوگاه آمادگى براى حركت جمعى
عرفات با توجه به اينكه نخستين مكانى است كه همه حجاج جمع مىشوند و به سوى مشعر حركت جمعى دارند؛ اين درسى است كه اگر مسلمانان در ساير مواقف، حركتهاى گروهى يا فردى دارند، در يك محل، بالاخره بايد با هم باشند و با هم حركت كنند و به مشعر برسند.
پانزده. اقتصاد و عبادت
عرفات، اوج مراسم حج و مهمترين ركن آن است 2؛ با اين حال قرآن مجيد در كنار اين ركن مهم، به تلاش اقتصادى مسلمانان و مجاز بودن آن اشاره مىكند و اين نشان از رهبانى نبودن اسلام و