212ديوار خانه محبوب رسانيده است؛ پروانه وار گرد شمع فروزان خانه توحيد مىچرخد و با حركت دايرهاى بر گرد خانۀ حق نشان مىدهد كه جز حق، چيزى نمىخواهد و جز حق، چيزى نمىجويد و مجذوب هيچ عاملى جز حق نيست». 1
سيزده. نشانه خوف و رجا
طواف مىتواند رمزى از حيرت و سرگردانى و بيان خوف و رجاى انسان باشد. وى از طرفى اعمال و گفتارهاى ناپسند خود را به ياد مىآورد و از عاقبت بد فرجام خود، به هراس مىافتد. پس به درگاه معبود مىشتابد و حيران و خائف، به گرد آن مىچرخد تا لطف او را به خود جلب كند و از اين سرگردانى به در آيد.
از طرفى رحمت و كرامت محبوب را به ياد مىآورد و ضيافت قدسى او را نشانهاى از آمرزش خود مىداند و در طواف چشم اميد به آن دارد. اين خوف و رجا، يكى از پسنديدهترين حالتهاى انسان است كه مىتوان به خوبى در طواف بيت العتيق آن را مشاهده كرد و تلاش حجگزاران را براى رسيدن به آرامش و رستگارى ستود.
چهارده. در فكر و ذكر محبوب
طواف، با همه بودن و در عين حال، بى همه بودن است؛ يعنى، هرچند حج گزار در جمع با شكوه و عظيم طائفان قرار مىگيرد و در كنار سياه و سفيد، زن و مرد، جوان و پير، به طواف خانۀ خدا مىپردازد؛ با اين حال با بى توجهى نسبت به ديگران و حضور قلب فراوان، به عبادت و تسبيح آفريدگار خود مىپردازد و دل در سوداى