161را از طغيان باز دارند.
انسانهاى ضعيف با بينشهاى حقير تصور مىكنند كه تنها با چند صباحى غيبت نكردن و تهمت نزدن، بدون دست زدن به نظام اجتماعى مىتوانند شاخههاى يك جامعه توحيدى را بارور سازند و آدميان را به سعادت و خوشبختى اسلامى برسانند، در حالى كه مسلمان آگاه تنها به مسؤوليتها و مشكلات خانواده و روستاى خود نمىانديشد، بلكه او به تضادها، تبعيضها و بىعدالتىهايى مىانديشد كه در جهان ما به صورت ناهنجار و تحملناپذيرى وجود دارد.
مسلمان آگاه به فاصلۀ عظيم فقر و ثروت در جهان امروز مىنگرد و از اين كه 63% درآمد جهان را فقط 15% مردم جهان مىبلعند سخت متأسف است، مسلمان آگاه از اين كه در آمريكا براى هر ششصد نفر يك پزشك و در كشورهاى عقب نگاه داشته شده همچون اتيوپى براى هر 210000 نفر يك پزشك وجود دارد متأسف است.
مسلمان آگاه به خوبى مىداند كه اين نابرابرىها بزرگترين فاجعۀ انسانى قرن ما است كه تكامل انسان را متوقف مىكند.
انسان مسلمان در سفر حج هنگامى كه همۀ انسانها را در لباس يك رنگ احرام و بدون پوششهاى اشرافى كه نشانۀ اختلاف طبقاتى است مشاهده مىكند، به عظمت برنامۀ حج و نقش آن در سازندگى انسانها پى مىبرد.