442نفر منعقد شد و بقيۀ مردم از آنان متابعت كردند. ديگر اين‌كه: عمر، شورا را در شش نفر قرار داد تا اين‌كه يكى از آنان با رضايت پنج نفر ديگر، به امامت برسد و اين رأى اكثر فقيهان و متكلمان است. عالمان كوفه معتقدند كه اگر سه نفر با يكديگر مشورت كرده و دو نفر از آنان با يكى بيعت كنند، خلافت و امامت او مشروع خواهد شد. گروهى ديگر معتقدند كه حتّى با بيعت يك نفر هم امامت او مشروع مى‌گردد، زيرا عباس به على عليه السلام عرض كرد: دستت را بده تا با تو بيعت كنم.» ¹

5 - جبائى از معتزله مى‌گويد:

«امامت منعقد و ثابت مى‌شود با بيعت پنج نفر كه بر يك نفر اجتماع كنند.» ²

6 - امام الحرمين، جوينى مى‌گويد:

«در انعقاد امامت، اجماع شرط نيست، بلكه بدون اجماع نيز امامت منعقد مى‌گردد... و اگر اجماع شرط نباشد، عدد معينى نيز شرط نيست، لذا مى‌توان گفت كه امامت به بيعت يك نفر از اهل حلّ و عقد نيز ثابت مى‌گردد.» ³

7 - قرطبى (متوفاى 671) مى‌گويد:

اگر با كسى از جانب يك نفر از اهل حلّ و عقد بيعت شود، امامت او ثابت مى‌گردد و بر مردم است كه از او اطاعت كنند، برخلاف نظر برخى از مردم كه مى‌گويند: امامت تنها با بيعت جماعتى از اهل حلّ‌وعقد منعقد مى‌شود.

ابوالمعالى نيز معتقد است: امامت با بيعت يك نفر ثابت مى‌گردد، و اين مسئله، اجماعى است... .» ⁴

بيعت در لغت

1 - خليل بن احمد فراهيدى مى‌گويد: «بيعت دست به دست هم دادن بر ايجاب بيع