398 1 - عمل براى دنيا

با قطع نظر از بهشت و دوزخ و عوالم ديگر، بشر در اين دنيا نياز به رهبرى دارد تا امورش را نظام‌مند كند. اين همان موردى است كه مادّيون رهبرى را در آن محصور كرده‌اند و اسلام نيز اگر به آن نظر و توجه دارد، با نگاهى استقلالى نيست، بلكه از آن جهت كه دنيا پل و معبر و مزرعه‌اى است براى آخرت، دنيا را نگريسته و براى آن برنامه ريزى مى‌كند.

اهميت اسلام به ادارۀ شئون دنيوى بشر را مى‌توان از دو زاويه نگريست:

الف) گسترش عدل و رفع ظلم: خداوند متعال مى‌فرمايد: وَ إِذٰا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النّٰاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ ؛ ¹«و چون ميان مردم حكم كنيد به عدالت داورى كنيد.»

ب) بهره‌مندى دنيوى: خداوند متعال مى‌فرمايد: قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللّٰهِ الَّتِي أَخْرَجَ لِعِبٰادِهِ وَ الطَّيِّبٰاتِ مِنَ الرِّزْقِ ؛ ²«بگو چه كسى زينت‌هاى خدا را كه براى بندگانش آفريد حرام كرده و از صرف روزى حلال و پاكيزه منع كرده است.»

2 - عمل براى آخرت

مادّيون از آن جا كه عالم دنيا را از مبدأ و معاد جدا كرده‌اند، تنها توجه و كوشش خود را به عالم طبيعت معطوف داشته‌اند، ولى اسلام از آن جا كه معتقد به مبدأ و معاد است، مردم را به عمل براى عالمى ديگر - كه عظيم‌تر از عالم دنياست - نيز دعوت مى‌كند و دنيا را در حقيقت مقدّمه‌اى براى عالم آخرت مى‌داند. قرآن به اين حقيقت مهمّ اشاره كرده است؛ آن جا كه مى‌فرمايد: وَ لَلْآخِرَةُ خَيْرٌ لَكَ مِنَ الْأُولىٰ؛ ³و هر آينه آخرت براى تو از دنيا بهتر است. و نيز مى‌فرمايد: وَ مٰا هٰذِهِ الْحَيٰاةُ الدُّنْيٰا إِلاّٰ لَهْوٌ وَ لَعِبٌ وَ إِنَّ الدّٰارَ الْآخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوٰانُ ؛ ⁴«اين زندگانى چند روزۀ دنيا لهو و بازيچه‌اى بيش نيست و