3205 - شهيد، زين الدين عاملى، مى‌فرمايد: «صحابى كسى است كه پيامبر صلى الله عليه و آله را ملاقات نموده، به او ايمان آورده و مسلمان، از دنيا رفته است». ¹ اين رأى مدرسۀ اهل بيت عليهم السلام است.

در حقيقت مدرسۀ اهل بيت عليهم السلام صحابى را در معناى لغوى آن كه همان مصاحبت و ملازمت و معاشرت است به كار مى‌برد؛ لكن با قيد ايمان و بقاى بر اسلام، تا آخر عمر. و لذا از انس بن مالك سؤال شد: آيا از اصحاب رسول خدا صلى الله عليه و آله كسى غير از تو باقى مانده است؟ در جواب گفت: گروهى از اعراب او را مشاهده نمودند، كه هنوز زنده‌اند ولى از كسانى كه با آن حضرت صلى الله عليه و آله مصاحبت داشته باشد كسى باقى نمانده است. ²

آراء در عدالت صحابى

عالمان و مورخان مورد صحابه ديدگاه‌هاى مختلفى دارند كه به برخى از آنها اشاره مى‌كنيم:

1 - كفر جميع صحابه

اين رأى از فرقۀ كامليه است كه قائل به كفر تمام صحابه، بعد از رسول خدا صلى الله عليه و آله هستند. اين ديدگاه نادرى است كه مخالف با قرآن و سنت و سيرۀ صحابه و عقل است.

شيعه از اين رأى متبرّى است و به آن اعتقاد ندارد.

2 - رأى شيعۀ اماميه و برخى از اهل سنّت شيعه اماميه معتقد است كه در ميان صحابه، افراد مختلفى از عادل و فاسق وجود داشته‌اند، از اين رو مجرّد مصاحبت با رسول خدا صلى الله عليه و آله باعث نمى‌شود كه كسى تكوينا عادل گردد، بلكه اتصاف كسى به عدالت آن است كه در خطّ رسول خدا صلى الله عليه و آله بوده و نماد سيرۀ رسول خدا صلى الله عليه و آله باشد. اين رأى، موافق با قرآن و سنت نبوى است و هم چنين مورد