54رسول خدا(ص) در خانه‌اش در كنار مسجد النبى(ص) رحلت كرد و در همان نقطه كه درگذشت، مدفون شد؛ جايى كه قلب بيش از يك ميليارد مسلمان براى زيارت آن مى‌تپد.

پيش از آن كه درباره مسجد الحرام و تاريخچه آن سخن بگوييم، روا است شرحى كوتاه از تاريخ شهر مكه در دوره اسلامى بيان كنيم:

تاريخ مكه پس از اسلام

پس از استقرار دولت اسلامى در مدينة النّبى، مكه از جهت دينى، موقعيت ممتازى يافت و آن اين بود كه به سال دوم هجرت، كعبه قبله مسلمانان شد و هر مسلمانى مكلّف بود تا در هر نقطه‌اى از جهان زندگى مى‌كند، براى نماز به سوى مسجد الحرام بايستد. خداوند در قرآن فرمود:

(قَدْ نَرىٰ تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّمٰاءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضٰاهٰا فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرٰامِ وَ حَيْثُ مٰا كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ ...) ¹

«ما به هر سو گردانيدن رويت در آسمان را نيك مى‌بينيم. پس تو را به قبله‌اى كه بدان خشنود شوى برگردانيم؛ پس روى خود را به سوى مسجد الحرام كن؛ و هر جا بوديد، روى خود را به سوى آن برگردانيد.»

اما از نظر سياسى، به دليل مركزيت مدينه، شهر مكه در درجه دوم از اهميت قرار گرفت. اين زمان، شخصيت‌هاى برجسته شهر مكه به مدينه رفتند تا در دولت جديد بهره و نصيبى داشته باشند. بسيارى از اين افراد، كسانى بودند كه در سال هشتم هجرت، به زور مسلمان شده بودند. براى نمونه، از آن پس، طايفه بنى‌اميه در مدينه