83ساكنانِ اندك اين مناطق، در خيمههاى مويين روزگار مىگذراندند و براى مقابله با مشكلات، چند خانواده در كنار هم زندگى و با هم كوچ مىكردند. عامل اين پيوندها، وابستگى نسبى يا سببى بود كه بر اثر ازدواج پديد مىآمد. اين خويشاوندان «قوم» ناميده مىشدند و از تركيب چند قوم، يك قبيله شكل مىگرفت كه با پيشوند بنى يا بنو (همانند بنو حرب، بنى عدى) از ديگر قبايل مشخص مىگرديدند. رهبرى قبيله معمولاً به عهده سالخوردهترين فرد بود كه او را «شيخ» مىناميدند. 1ازسده پنجمميلادى كه مهاجرت از جنوب به شمال، تحولات بسيارى زيادى را در عربستان رقم زد و بر اثر آن راههاى تجارى جديدى به وجود آمد، بهتدريج عدهاى از صحرانشينان بدوى در كنار جادهها سكنى گزيدند، بر اثر اين سكونت به ويژه در مناطقى كه زمينه كشاورزى فراهم بود، شهركهايى پديد آمد كه باديهنشينان در آن به كشاورزى پرداختند. 2
2. از هجرت حضرت ابراهيم(ع) تا ظهور اسلام
يكى از سر درسهاى مهم تاريخ عربستان، هجرت حضرت ابراهيم(ع) به اين كشور و باقى نهادن همسر و فرزندش حضرت اسماعيل(ع) در اين سرزمين است كه نقش و تأثير زيادى در تحوّلات بعد بر جاى گذاشت؛ مكّه همچون مناطق ديگر عربستان، خشك و تفتيده بود. به فرمان