460

خارج شدن از عرفات به سوى مشعر

پس از اتمام زمان توقف در عرفات، زائران خانه خدا به سمت مشعرالحرام كوچ مى‌كنند كه به آن « افاضه » مى‌گويند. اين واژه از ريشه « فيض » به معناى لبريز شدن آب از ظرف گرفته شده است. قرآن، براى اينكه عظمت حركت زائران خانه خدا از عرفات به سمت مشعر را جلوه‌گر نمايد و خروج از موقف معرفت به وادى شعور را نمايان كند، از تعبير « افاضه » استفاده نموده و در اين‌باره فرموده است:

«فَإِذٰا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفٰاتٍ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرٰامِ وَ اذْكُرُوهُ كَمٰا هَدٰاكُمْ وَ إِنْ كُنْتُمْ مِنْ قَبْلِهِ لَمِنَ الضّٰالِّينَ» ¹

«پس هنگامى كه از عرفات كوچ مى‌نماييد، خدا را در مشعر الحرام ياد كنيد و ذكرش را به زبان آوريد كه شما را گرچه پيشتر از گمراهان بوديد، هدايت كرد.»

شايان ذكر است كه در زبان عربى، به جارى شدن آب از اطراف ظرفى كه سرشار از آب است، « فِيْض » و به سرازير كردن آن « افاضه » مى‌گويند. صاحب مجمع البيان در اين‌باره مى‌گويد:

«اَلْاِفاضَةُ مَأْخُوذَةٌ مِنْ فَيْضِ الْاِناءِ عَنْ امْتِلائِه فَمَعنى أَفَضْتُم دَفَعْتُم مِنْ عَرَفاتٍ إِلَى الْمُزدَلَفَةِ عَنْ اجْتِماعٍ وَ كَثْرةٍ» ²

«افاضه از اصطلاح « فَيْضِ الْاِناءِ عَنْ امْتِلائِه » به معنى لبريز شدن آب از اطراف ظرف گرفته شده و « افاضه » از عرفات به مزدلفه يعنى در مسير حركت از