247
أَوْلِيَائَهُ وَ شِيعَتَهُ وَ شِيعَةَ وَصِيِّهِ » و در تفسير «وَ مَنْ كَفَرَ فَأُمَتِّعُهُ قَلِيلاً» مىفرمايند: « عَنَى بِذَلِكَ مَنْ جَحَدَ وَصِيَّهُ وَ لَمْ يَتَّبِعْهُ مِنْ أُمَّتِهِ وَ كَذَلِكَ وَ اللَّهِ حَالُ هَذِهِ الْأُمَّةِ » 1 كه ترجمه توأم آنها چنين مىشود كه مقصود از اهل ايمان كه ابراهيم براى آنها درخواست رزق نموده، ما خاندان عصمت هستيم (كه ذريه محسوب مىشويم) و اولياء و تابعان رسولخدا(ص) و شيعيان اميرمؤمنان(ع) نيز در آن جاى دارند و منظور از كافران، مخالفان با اميرمؤمناناند كه از ولايت او تبعيت نمىكنند كه در امت اسلام نيز مشاهده مىشوند. مسلماً اراده امام سجاد(ع) از اين مطلب، آن است كه ثمرات و بركات پايدار حج كه حيات جديدى در انديشه و روش انسان ايجاد مىكند و باب بهرهمندى از ثمرات ربوبيت را بر بنده مىگشايد، شامل حال تاركين ولايت نمىشود.
رمزواره
پرورش اسماعيل(ع) در سرزمين غير حاصلخيز مكه، با رشد محبت و مودت
اهلبيت (عليهم السلام) در قلب اهل ايمان، پيوندى عميق دارد. زيرا اسماعيل(ع) حامل انوار اهلبيت (عليهم السلام) و حلقه واسط ميان ايشان و حضرت ابراهيم(ع) است. به همين سبب خداوند از اهل ايمان، خواسته است تا با درك رمز و راز ساكن شدن ذُرّيه در مكه، از ثمراتى كه با انجام وظيفه در شرايط گوناگون زندگى حاصل مىشود، بهرهمند گرديده و موجبات رشد محبت اسماعيل(ع) و فرزندانش را فراهم آورند و اصلىترين ابزار رسيدن به اين منظور را يقين به وعدههاى الهى بدانند كه بهترين موهبت پروردگار به مؤمنان محسوب مىشود. امامصادق(ع) در اينباره فرمودند: