107از امام صادق(ع) درباره فلسفه وجوب حلق بر كسى كه بار اول به حج مشرف مى‌شود پرسيده شد كه آن حضرت در جواب فرمود:

لِيَصيرَ بِذلِكَ مَوسِماً بِسِمَةِ الآمِنينَ الا تَسمَعُ اللهَ تَعالي يقُولُ: (لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرٰامَ إِنْ شٰاءَ اللّٰهُ آمِنِينَ مُحَلِّقِينَ رُؤُسَكُمْ وَ مُقَصِّرِينَ لاٰ تَخٰافُونَ). ¹

زيرا با سر تراشيدن، علامت و نشانه ايمان را در خود ظاهر نموده است. آيا شنيده‌ايد گفتار خداوند را كه فرمود: به طور قطع، همه شما به خواست خداوند و در نهايت امنيت به مسجدالحرام وارد مى‌شويد، در حالى كه سرهاى خود را تراشيده و ناخن‌ها (و موهاى) خود را كوتاه كرده‌ايد و از هيچ كس، ترس و وحشت نداريد.

از اين رو، حج‌گزار با تراشيدن سر خود، نشانه بندگى و خضوع و خشوع خود را در برابر پروردگارش آشكار مى‌سازد.

ب) پاك شدن از پليدى‌ها

يكى از رازها و حكمت‌هاى حلق اين است كه زائر خانه خدا با تراشيدن سر، تمام پليدى‌ها، زشتى‌ها و كثافت‌هاى روحى را از خود دور كرده، از پيامدهاى هرگونه بدى به انسان‌هاى ديگر نيز خود را پاك كند. چنانچه امام سجاد(ع) در اين باره فرموده است:

فَعِندَما حَلَقتَ رَأسَكَ نَوَيتَ انَّكَ تَطَهَّرتَ مِنَ الاَدناسِ وَ مِن تَبِعَةِ بَني آدَم وَخَرَجتَ مِنَ الذّنوُبِ كَما وَلَدَتكَ امُّك. ²

آيا در موقعى كه سر مى‌تراشيدى به اين نيت بودى كه از تمام پليدى‌ها وكثافت‌ها پاك گشته، از تبعات سوء به آدميان، خود را تطهيرسازى، و از گناهان بيرون شوى، همچون روزى كه از مادر به دنيا آمدى؟

امام صادق(ع) در اين باره مى‌فرمايند:

وَ احلِقِ العُيوبَ الظّاهِرَةِ وَالباطِنَةِ بِحَلقِ شَعرِك. ³

با تراشيدن سر، عيب‌هاى ظاهر و باطن خود را بتراش.