770الدنيا والآخرة 1.
و صاحب بن عبّاد رسالۀ مختصره در احوال آن جناب نوشته كه شيخ ما مرحوم ثقة الإسلام نورى در خاتمۀ مستدرك آن را نقل فرموده 2 .
و در آن جا و در رجال شيخ نجاشى است كه: حضرت عبدالعظيم از سلطان زمان خويش ترسيد و گريخت، و در شهرها گردش مى‌كرد به عنوان آنكه قاصد و پيك است، تا به رى آمد و مخفى شد در ساربانان ، و به روايت نجاشى در سردابى در خانۀ مردى از شيعيان در سكّة الموالى، و در آن جا عبادت خدا مى‌كرد، و روزها روزه مى‌داشت، و شبها به نماز مى‌ايستاد، و پنهان بيرون مى‌آمد، و زيارت مى‌كرد قبرى را كه در مقابل قبر او است، و راه در ميان است، و مى‌گفت : اين قبر مردى از فرزندان حضرت امام موسى عليه السلام است .
و پيوسته در آن جا مى‌بود ، و يك و دو از شيعه خبر مى‌شدند از احوال او، تا آن كه اكثر مردم رى او را شناختند ، پس شخصى از شيعه حضرت رسالت پناه صلى الله عليه و آله را در خواب ديد كه فرمود :
مردى از فرزندان مرا از سكّة الموالى بر خواهند داشت و مدفون خواهند كرد نزد درخت سيب در باغ عبدالجبّار بن عبدالوهّاب، و اشاره فرمود به همان مكان كه در آن جا مدفون شد ، پس آن شخص رفت كه آن درخت و مكان را از صاحب باغ بخرد ، صاحب باغ گفت كه : از براى چه مى‌خرى اين درخت و جاى آن را ؟ آن شخص خواب خود را نقل كرد، صاحب باغ گفت: من‌نيز چنين خواب ديده‌ام، وموضع اين درخت را با جميع باغ وقف كرده‌ام بر آن سيّد و ساير شيعيان كه در آن جا مرده‌هاى خود را دفن كنند .
پس عبدالعظيم بيمار شد و به رحمت ايزدى واصل گشت ، چون او را برهنه كردند كه غسل بدهند در جيبش رقعه‌اى يافتند كه در آن جا نسب شريف خود را نوشته بود كه : منم ابو القاسم عبدالعظيم پسر عبداللّٰه پسر على پسر حسن پسر زيد پسر امام‌حسن پسر علىّ بن ابى طالب عليهم السلام 3.
و نيز صاحب بن عبّاد در وصف علم عبدالعظيم گفته كه : روايت كرده ابو تراب رويانى كه گفت : شنيدم از ابو حمّاد رازى كه مى‌گفت : وارد شدم بر حضرت امام علىّ نقى عليه السلام در سرّ من