743آلِ مُحَمَّدٍ مِنَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ وَأَبْرَأُ إِلَى اللّٰهِ مِنْهُمْ ، وَصَلَّى اللّٰهُ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ .

و اين زيارت در كتاب كافى و تهذيب و كامل الزّياره نقل شده، و در همۀ كتب بعد از اتمام زيارت مذكور است كه اين يعنى اين كلماتى كه ذكر شد مجزى است در همۀ زيارتها، و بسيار صلوات مى‌فرستى بر محمّد و آل محمّد عليهم السلام ، و نام مى‌برى يك يك را به نامهاى ايشان، و بيزارى مى‌جويى از دشمنان ايشان، و اختيار مى‌نمايى هر دعايى را كه خواهى از براى خود و مؤمنين و مؤمنات ¹ .

مؤلّف گويد كه : ظاهر آن است كه تتمّۀ مذكوره جزء حديث بوده باشد، و بر تقديرى كه عبارت بعضى از محدّثين باشد، چون اعاظم مشايخ حديث چنين فهميده‌اند كه: در همۀ زيارتها كافى است، چنانچه ظاهر اوّل حديث بر آن دلالت دارد، و در باب زيارات جامعه نقل نموده‌اند، و الفاظ زيارت همه از صفات جامعه است كه اختصاص به بعضى ندارد ، بنابراين خاطر از جامعه بودن اين زيارت جمع و خواندن آن در همۀ مشاهد حتّى در مشاهد انبياء و اوصياء عليهم السلام چنانچه جمعى از علما در مشهد جناب يونس عليه السلام نقل كرده‌اند مناسب است ، و چون در ذيل زيارت امر به صلوات بر هريك بخصوص وارد شده است اگر صلوات منسوبه به ابوالحسن ضرّاب اصفهانى را كه در آخر اعمال روز جمعه (ص 74) نقل كرديم بخوانى بسيار مناسب است.

زيارت دويّم : ايضاً شيخ صدوق در فقيه و عيون روايت كرده از موسى بن عبداللّٰه نخعى كه گفت : عرض كردم به خدمت حضرت امام علىّ النّقى عليه السلام كه : يابن رسول اللّٰه، مرا تعليم فرما زيارتى با بلاغت كه كامل باشد، كه هرگاه خواستم زيارت كنم يكى از شما را آن را بخوانم ، فرمود كه : چون به درگاه رسيدى بايست و بگو شهادتين را، يعنى بگو : أَشْهَدُ أَنْ لَاإِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، و با حال غسل باشى، و چون داخل حرم شوى و قبر را ببينى بايست و سى مرتبه اللّٰهُ أكْبَرُ بگو ، پس اندكى راه برو به آرام دل و آرام تن و گامها را نزديك يكديگر گذار، پس بايست و سى مرتبه اللّٰهُ أكْبَرُ بگو ، پس نزديك قبر مطهّر رو و چهل مرتبه اللّٰهُ أكْبَرُ بگو تا صد تكبير تمام شود .

و شايد چنانكه مجلسى اوّل گفته، وجه تكبير اين باشد كه اكثر طباع مايلند به غلوّ، مبادا از