87در نتيجه گفتند:
چه مىشود كه ما در سهم خود شكافى ايجاد كنيم و از دريا آب برداريم و آنان را كه بالاى ما قرار دارند، نيازاريم. در حالىكه اگر آنها را با خواستهشان رها مىكردند، همگى هلاك مىشدند و اگر دستشان را مىگرفتند، همگى نجات مىيافتند. 1
دانشمندان براى امر به معروف و نهى از منكر آداب و شرايطى را بيان كردهاند كه براى انجام اين فريضه، رعايت آنها لازم است. از جمله اين شرايط اين است كه معروف بودن آن عمل بايد ميان همه عالمان دين مورد اتفاق باشد. منكر نيز همين طور. بنابراين در امورى كه اجتهادى هستند و ميان علما اختلاف نظر وجود دارد، امر به معروف و نهى از منكر واجب نيست؛ زيرا هركس وظيفهاى متفاوت از ديگرى دارد و براى انجام اين اعمال استدلال دارد، يا اينكه از ديگرى تقليد مىكند. امركننده به معروف و نهىكننده از منكر، بايد فردى حكيم باشد و به شيوههاى امر به معروف و نهى از منكر و نيز به امور روانشناختى آشنا باشد.
نقل مىكنند كه مردى نزد مأمون آمد و به او گفت: اى امير مؤمنان! من مىخواهم سخنى را به تندى به تو بگويم، اما تو خشمگين نشو! مأمون به وى گفت: اين كار را نكن؛ زيرا خداوند كسى را كه بهتر از تو بود، براى فردى بدتر از من برانگيخت. خداوند حضرت موسى و هارون (عليهما السلام) را براى فرعون فرستاد و به آنها گفت كه با او به نرمى سخن بگوييد. باشد كه