73
عوامل پيدايش نظريه تجسيم
1. ميل عوام به تجسيم
زيرا بشر به جهت آنكه به چشم خود عينك طبيعت ومادّيت راى دارد، لذا مىكوشد همه چيز راى از ديدگاه مادّيت حل كند.
2. خوف از افتادن در تعطيل
لكن اين قول افراطگرى است كه مىتوان با قول به تنزيه، جلوى آن راى سد كرد.
3. تأثّر از فرهنگ يهود
زيرا در عهد قديم از جسم بودن خداوند بسيار سخن رفته است؛ خصوصاً با در نظر گرفتن اين نكته كه عدّهاى از مستبصرين اهل كتاب به دستگاه خلافت نزديك شده واز اين طريق در جامعه اسلامى عقايد خود راى منتشر كردهاند.
شهرستانى در كتاب الملل والنحل مىنويسد:
بسيارى از يهود كه مسلمان شده بودند، احاديث فراوانى راى در خصوص تجسيم وتشبيه در عقايد اسلامى وارد كردند كه تمام