712- به اتفاق مراجع عظام مكلّف، شرعا نمىتواند، بدون مراجعه به مرجع خود، خمس را به ذمه بگيرد و خود را بدهكار اهل خمس بداند و در آن تصرف كند. 1نوشتهاى كه پيش روى داريد بر آن است تا آسانترين شيوه محاسبه خمس اموال را در راستاى مسايل مورد ابتلا با رعايت دقائق و ظرائف فتوائى بر اساس فتواى مشهور مراجع عظام ارايه دهد. و قبل از آن بايسته است با ضابطه تعيين مبدأ سال خمسى آشنا شويم.
مبدأ سال خمسى، قهرى است، نه انتخابى
اولين مسئله در محاسبه خمس اموال كه جلب توجه مىكند و رعايت آن ضرور و لازم است، اين است كه:
تعيين مبدأ سال خمسى كه بر اساس آن محاسبه انجام مىشود و مكلّف شرعاً مجاز است تا پايان سال، درآمد خود را صرف در مؤونه زندگى كند، و اگر صرف نكرد، واجب است خمس آن را بپردازد. يك امرى انتخابى نيست، به گونهاى كه به دلخواه خود در هر زمان بتواند سر سال قرار دهد؛ بلكه قهرى و واقعى و داراى ضابطه خاصى است كه با وجود آن ضابطه، مبدأ سال خمسى شروع مىشود. هر چند او قصد نكند و نخواهد آن را مبدأ سال خود قرار دهد.
در ضابطه مبدأ سال خمسى سه نظر بين مراجع عظام وجود دارد:
1- آيات عظام امام خمينى (قدس سره) ،بهجت، خامنهاى،