88برگ درخت خرما) نماز مىخواندند و بر آن سجده مىنمودند. 1
*روايات سجده بر غير زمين به خاطر داشتن عذر
1. انس بن مالك مىگويد: هنگامى كه با پيامبر نماز مىخوانديم، اگر بر اثر گرماى زياد نمىتوانستيم پيشانى خود را بر زمين قرار دهيم لباس خود را بر زمين مىانداختيم و بر آن سجده مىكرديم.
2. و در عبارت بخارى چنين است: با پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) نماز مىخوانديم، هر يك از ما بر اثر گرماى زياد گوشه لباسش را در مكان سجده قرار مىداد.
3. و عبارت مسلم چنين است: در گرماى زياد با پيامبر نماز را به جاى مىآورديم اگر يكى از ما قادر نبود پيشانى خود را بر زمين بگذارد پيراهن خود را پهن مىكرد و بر آن سجده مىنمود.
4. و در عبارت ديگر آمده: هنگامى كه با پيامبر نماز مىخوانديم، بر اثر گرماى زياد گوشه لباسمان را در جاى سجده قرار مىداديم. 2
شوكانى مىگويد: اين روايت دلالت بر جواز سجده بر لباس به جهت ايمن ماندن از گرماى زمين دارد و از آن استفاده مىشود كه اصل در سجده تماس مستقيم پيشانى با زمين است، زيرا گستردن لباس مشروط و معلق بر عدم توانايى شده است. و به اين روايت استدلال شده بر جواز سجده بر لباسى كه نماز گزار پوشيده است. نووى مىگويد: ابو حنيفه و جمهور فقهاى اهل سنت قائل به اين هستند. 3
احمد روايت مرفوعى را از محمد بن ربيعه از يونس بن حرث طائفى از ابنعون، از پدرش از مغيره بن شعبه نقل مىكند كه مىگويد: رسول خدا نماز را روى پوست دباغى شده به جاى مىآوردند، يا اينكه مستحب است كه نماز بر پوست دباغى شده به