1) . علامه مجلسى درباره اين قسم تفويض فرموده است: «و هذا كفر صريح دلّت على استحالته الادلة العقلية والنقلية ولا يستريب عاقل فى كفر من قال به»، «بحارالانوار» ج 25، ص 347؛ و مرحوم ميرزا حبيب‌اللّٰه خوئى در «منهاج البراعه» ج 4، ص 362 مى‌فرمايد: «تفويض به اين معنا كفر صريح است و ادله عقلى و نقلى بر امتناع آن دلالت دارد و مرحوم صدوق و مفيد نيز به آن تصريح كرده‌اند و در روايت آمده است كه حضرت رضا عليه السلام فرمود: «من زعم انّ اللّٰه فوّض امر الخلق والرزق الى حججه فقد قال بالتفويض والقائل بالتفويض مشرك»، سپس فرموده در روايت ديگرى آمده است كه: «عن ياسر الخادم قال: قلت للرضا عليه السلام ما تقول فى التفويض؟ فقال: انّ‌اللّٰه تبارك و تعالى فوّض الى نبيّه امره و نهيه فقال ما اتيكم الرسول فخذوه» فاما الخلق والرزق فلا ثم قال: انّ‌اللّٰه عزوجل خالق كل شىء و هو يقول: «اَلَّذِي خَلَقَكُمْ ثُمَّ رَزَقَكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ هَلْ مِنْ شُرَكٰائِكُمْ مَنْ يَفْعَلُ مِنْ ذٰلِكُمْ مِنْ شَيْءٍ سُبْحٰانَهُ وَ تَعٰالىٰ عَمّٰا يُشْرِكُونَ ». و در روايت ديگرى آمده است كه شيعيان درباره تفويض خلقت و رزق به ائمه عليهم السلام اختلاف داشتند سپس به محمد بن عثمان كه از نواب اربعه بود مراجعه كردند، ايشان در توقيعى از طرف حضرت صاحب الامر عليه السلام اين جمله را آورد: «انّ‌اللّٰه تعالى هوالذى خلق الاجسام و قسّم الارزاق، لانه ليس بجسم و لاحالّ فى جسم، ليس كمثله شىء و هوالسميع البصير، فامّآ الائمة فانهم يسألون خلقت به‌صورت استقلال به ائمه عليهم السلام عقيده‌اى كفرآميز است». پايان كلام مرحوم خويى. آيةاللّٰه خوئى ولايت تكوينى و تشريعى را براى ائمه عليهم السلام پذيرفته است ولى ولايت تكوينى را به معنى آن دانسته كه ائمه عليهم السلام علت غائى از ايجاد مخلوقين هستند و ولايت تشريعى را به معنى اولويت در تصرف در اموال و انفس مردم مى‌داند. «مصباح الفقاهة» ج 5، ص 35و38». امّا ولايت در خلقت را ذكر نكرده است. آيةاللّٰه سبحانى نيز فرموده است: «تفويض به معنى آن‌كه خداوند امر خلق و تدبير را به‌دست آنان داده باشد خلاف عقل و برهان و برخلاف قرآن بوده و شرك است. و اگر به معنى آن است كه فاعل حقيقى و سبب واقعى خداوند است و پيامبر و ائمه عليهم السلام از جمله اسباب خلقت عالم هستند يعنى آنان در مرتبه اسباب و علل مى‌باشند اين قول موجب شرك نيست ولى صحيح نيست زيرا پيامبر و ائمه عليهم السلام از جمله اسباب خلقت نيستند بلكه خود آنان نيز از اسباب و علت‌هاى طبيعى استفاده مى‌كنند و حيات مادى آن متوقف بر همين اسباب و علل است. بله اين صحيح است كه عالم مادى داراى اسباب و علت‌هايى است امّا امام و پيامبر عليه السلام از اسباب خلقت و تدبير عالم نيستند، و آنان تنها واسطه بين خداوند و خلق در تبليغ احكام مى‌باشند. و اگر در روايات آمده است كه «لولا الحجة لساخت الارض باهلها» مقصود آن است كه آنان غايت و هدف از خلقت مى‌باشند. يعنى عالم آفريده شده است براى آن‌كه انسان كامل در آن پديد آيد و بهترين مصداق انسان كامل آنان مى‌باشند»، «كليات فى علم الرجال» ص 412. آيةاللّٰه مكارم نيز تفويض به اين معنا را كه تفويض كلى است يعنى خداوند پيامبر و ائمه عليهم السلام را آفريده باشد و امر خلقت عالم و تدبير آن را به‌دست آنان داده باشد نوعى از شرك دانسته و خلاف آيات شريفه قرآن مى‌داند كه تصريح كرده است كه امر خلقت و رزق و تدبير و ربوبيت فقط به‌دست خداوند است لاغير. «انوارالفقاهة» ج 1، ص 583