104مفروض گرفته و تنها در مقام نفى شريك از اوست. ¹ بنابراين كلمه طيبه لا اله الا اللّٰه در مقام بيان توحيد الوهى است يعنى توحيد عبادى و نفى استحقاق عبادت از هر معبود ديگرى. ² ولى معنى اين كلام آن نيست كه مشركان قريش توحيد در ربوبيت را داشتند و اين كلمه آمده است تا آنان را به توحيد عبادى برساند بلكه آنان در توحيد در ربوبيت دچار مشكل بودند و اين كلمه وقتى توحيد در عبادت را بيان كند با توجه به آن‌كه عبادت از لوازم ربوبيت است ربوبيت نيز اصطلاح خواهد شد.

دليل توحيد عبادى

عن زين‌العابدين عليه السلام :

«فامّا حق الله الاكبر فانّك تعبده لا تشرك به شيئا». ³ امام سجاد عليه السلام فرمود: بزرگترين حق خداوند آن است كه او را بپرستى و شرك به او نورزى.

از تحليل معنى عبادت به‌دست آمد كه، اولاً عبادت خضوع در برابر معبودى است كه از نظر كمال، كامل و نه تنها هيچ عيب و نقصى نداشته باشد بلكه چنان كمال بى‌نهايتى باشد كه انسان در برابر او احساس هيبت و خضوع داشته باشد. ثانياً بايد معبود در نظر عبادت كننده، خالق جهان بوده و موت و حيات و رزق و قدرت و ... و همه سرنوشت عبادت كننده به‌دست او باشد. به‌نظر ما مسلمانان اين دو خصوصيت تنها در خداى متعال وجود دارد و تنها اوست كه شايسته پرستش است. لذا هر انسانى كه معرفت به او داشته و در برابر او خضوع نمايد اين خضوع، عبادت خواهد بود. پس شايستگى خداوند براى