54نباشد مىتواند براى انجام حج از طرف شخص ديگرى نايب شود. و اگر براى اين كار اجير شود اجارهاش صحيح است، ولى اگر خودش مستطيع باشد و به نيابت از ديگرى حج انجام دهد معصيت كرده ولى ظاهراً حجش صحيح است و براى منوب عنه واقع مىشود و احتياط مستحب مؤكّد اين است كه به اين حج اكتفا نشود، و كسى كه مستطيع است اگر براى انجام حج از جانب ديگرى قراردادى ببندد چنانچه قرارداد مانند اجاره باشد كه عامل در آن تعهد عمل دارد قرارداد باطل است ليكن عامل با انجام حج، اجرةالمثل را مالك مىشود، ولى اگر قرارداد مانند جعاله باشد كه عامل در آن تعهد عمل ندارد، عوضى را كه در قرارداد تعيين شده مالك مىشود.
آية اللّٰه مكارم: اگر معرفت و شناخت به افعال و احكام حج هرچند با ارشاد كسى در حال عمل داشته باشد، مىتواند نايب شود.
آية اللّٰه سيستانى: نايب شدنِ صروره (كسى كه هنوز حج نرفته) در صورتى كه خود مستطيع و يا اين كه حج در ذمّۀ او مستقر است، نباشد مانعى ندارد، چه منوب عنه صروره باشد يا نباشد و خواه نايب يا منوب عنه مرد باشد يا زن.
آية اللّٰه صافى؛ آية اللّٰه صانعى؛ آية اللّٰه نورى: اگر خودش مستطيع نيست نيابت او مانعى ندارد. واللّٰه العالم.
س6 - خدمۀ كاروانها و افرادى كه به جهتى ديگر، شب عيد قربان را در مشعرالحرام نمىمانند و تنها براى انجام وقوف، از اذان صبح تا طلوع آفتاب به مشعر مىآيند و يا وقوف اضطرارى مشعر را بجا مىآورند،