74 اماميّه و به تبعيت از آنها، حنفيان، به عدم ثبوت كفاره فتوا داده‌اند، ¹ و همين طور از شافعى و احمد بن حنبل نيز چنين فتوايى نقل شده است. ² وليكن به فتواى مالك، كفاره واجب مى‌شود. ³ 6 به اتفاق جميع فقها عبور كردن از ميقات، بدون احرام جايز نيست. چه اين كه در روايت آمده:

«اِنّ مِنْ تمام‌الحج والعمرة ان تحرم مِن‌المواقيت التى وقّتَها رسول‌الله(ص)ولا تجاوزها الاّ و انت محرمٌ.»

«تماميت حج و عمره، به اين است كه: از يكى از مواقيت پنجگانه‌اى كه نبىّ گرامى اسلام(ص)آن را معيّن فرموده است محرم بشوى، و هرگز بدون احرام از آنها عبور نكن.»

حال اگر بدون احرام عبور كرد، واجب است به همان ميقات برگردد و از آنجا محرم شود.

سؤال: اگر مستطيع بدون مراجعه به ميقات و احرام بستن از آنجا، مناسك حج را بياورد، آيا حجّش صحيح است يا نه؟

جواب: به فتواى اماميه: اگر احرام از ميقات را عمداً ترك كند، در حالى كه تصميم دارد حج يا عمره بجاى آورد، و ميقات ديگرى هم جلوى او نيست تا از آنجا محرم شود حجّ وى باطل است، چه اين كه ترك عمدى است، عذرى داشته باشد يا نه.

و امّا اگر به خاطر فراموشى يا جهل به حكم و يا عذر ديگر، بدون احرام از ميقات عبور كند، در صورت امكان بايد به ميقات برگردد و از آنجا محرم شود، چه داخل حرم شده باشد يا نه و اگر امكان مراجعه نيست و هنوز داخل حرم نشده است از همان جا محرم شود و احتياط مستحب آن است كه هر مقدار مى‌تواند به طرف ميقات برگردد و محرم شود.

و چنانچه داخل حرم شده و مى‌تواند خود را به اعمال عمره برساند واجب است از حرم خارج شده و محرم شود و اگر نمى‌تواند از همان جا احرام ببندد. به هر حال احتياط مستحب آن است كه هر قدر مى‌تواند به طرف خارج حرم برگردد، و از آنجا محرم شود.

ولى به اعتقاد حنفيان، مالكيان، شافعيان و حنابله، چنين حجّى صحيح خواهد بود، گرچه براى احرام به ميقات برنگردد وليكن خون بر او واجب است. ⁴ (يعنى كفاره)

سؤال: چنانچه در اين فرض به ميقات برگردد و محرم شود، آيا كفاره ساقط است يا نه؟

جواب: شافعى و عدّه‌اى ديگر به سقوط كفاره حكم كرده‌اند. ⁵ وليكن مالك به وجوب آن فتوا داده است.