137
وجوب توقّف در مزدلفه:
به اتفاق جميع فقها وقوف به مزدلفه واجب و دليل آن نيز قول خداوند است كه مىفرمايد:
«فَإِذٰا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفٰاتٍ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرٰامِ وَ اذْكُرُوهُ كَمٰا هَدٰاكُمْ وَ إِنْ كُنْتُمْ مِنْ قَبْلِهِ لَمِنَ الضّٰالِّينَ.»
«و چون از عرفات بازگشتيد، خدا را در مشعرالحرام ياد كنيد، از آن رو كه شما را هدايت كرده است، در حالى كه پيش از اين گمراه بوديد.»
آيا وقوف ركن است؟
اماميه به ركن بودن آن نظر دادهاند، چه حج تمتع باشد يا قران و يا افراد، مؤيّد اين حكم اخبارى است كه در اين باب موجود است.
و امّا بقيّه مذاهب: به ركن بودن آن فتوا نداده، بلكه آن را از واجبات غير ركنى مىدانند و لذا اگر كسى آن را ترك كند، حجّش صحيح ولى بايد كفاره بدهد. 1
نكاتى درباره مزدلفه:
1 مقصود از وقوف به مزدلفه، مسماى وقوف است، بنابراين لازم نيست حتماً به وسيله دو پا، وقوف صورت بگيرد بلكه در حال سواره و نشسته هم مانعى ندارد.
2 مجموعه وقتى كه براى مشعر معيّن شده، واجب است وليكن مسمّاى آن (مقدار كمى از آن) ركن است. و چنانچه عمداً ترك شود، به فتواى اماميه حج را باطل مىكند.
ولى بقيه مذاهب از آنجا كه هيچ كدام از مجموع وقت، و مسماى آن را ركن نمىدانند مىگويند: اگر ترك شود با كفّاره جبران مىشود.
به هر حال كسانى كه به ركن بودن آن فتوا دادهاند، به يك روايت و نيز به عمل پيامبر(ص)استناد كردهاند.
امّا روايت: «روى عنالنبى(ص)انّه قال مَن فاتَهالمبيت بالمزدَلِفَةِ فَقدْ فاتَهُ الحجّ.» 2«پيامبر فرمود: كسى كه بيتوته در مزدلفه از او فوت شود، حج را از دست داده است.»
و همين عدّه به عمل پيامبر(ص)نيز استناد كردهاند: به اين كه حضرت در مزدلفه بيتوته كرد. 3