130
آيا وقوف ركن است يا نه؟
همه فقهاى مذاهب، «وقوف به عرفات» را از اركان حج مىدانند، خواه تمتع باشد يا قران و افراد. بنابراين كسى كه وقوف عرفه را ترك كند حجّش باطل است، بدليل روايتى از پيامبر كه فرمود: «الحج عرفة.» 1 و حصنى شافعى نيز در كتاب خود براى اثبات اين مطلب به اين حديث استدلال كرده است.
«اَنّ النبىّ امر منادياً ينادى الحج عرفة.»
«پيامبر به منادى امر كرد: فرياد بزن حج عرفه است.» يعنى مُعْظَم اركان حج عرفه مىباشد. همچنان كه جزء بزرگ يك ركعت نماز، ركوع مىباشد.
دلائل و روايات زيادى در كتاب شريف وسائل الشيعه وجود دارد كه ركن بودن وقوف عرفه را بيان مىكند.
عرفه كجاست و چرا بدين نام معروف گشت؟
«عرفه» اسم مكان وسيعى است كه حدود 25 كيلومتر با مكّه فاصله دارد، و در علّت معروف گشتن آن بدين نام وجوهى ذكر كردهاند.
1 وقتى حضرت آدم و حوّا عليهماالسلام از بهشت هبوط كردند، با هم به زمين نيامدند، بلكه بطور جداگانه فرود آمدند و در آن سرزمين با هم بر خورد كردند و يكديگر را يافتند و شناختند.
2 آنگاه كه جبرائيل(ع)به عرفه راهنمائى شد به ابراهيم(ع)گفت: «نام اين سرزمين عرفه است، پس مناسك خود را بياموز و به گناهانت اعتراف كن.»
3 ابراهيم(ع)در عالم رؤيا ديد كه فرزندش اسماعيل را ذبح مىكند و بدينگونه حقّ و صواب را از يكديگر در آن شب باز شناخت. وجوه ديگرى نيز ذكر كردهاند كه بيان آنها موجب اطاله كلام خواهد بود.
زمان وقوف در عرفه
به اتفاق جميع فقها، زمان وقوف در عرفه روز نهم ذىالحجه مىباشد وليكن در ابتدا و انتهاى آن در اين روز اختلاف دارند.
اماميّه: وقوف اختيارى آن را از زوال شمس روز نهم تا غروب آفتاب همان روز مىدانند، ولى تا طلوع فجر روز دهم، وقوف اضطرارى آن محسوب مىشود.