112شرط سوّم:
داخل كردن حِجْر اسماعيل(ع)در طواف، حاجى بايد حجر را، در طرف چپ خود قرار داده و دور آن طواف كند و هرگز نبايد داخل حجر شود، بنابراين اگر ما بين حجر اسماعيل و خانه خدا طواف كند يعنى بيت را در طرف چپ و حجر را در طرف راست قرار دهد، طوافش باطل و بايد آن را اعاده كند البته در صورتى كه فقط يك شوط باشد. ولى كسانى كه به داخل بودن حجر اسماعيل(ع)در طواف فتوا دادهاند، مىگويند:
«طاف النّبى خارجالحجر.» «پيامبر بيرون از حجر طواف كرد.»
در انتهاى اين شرط به دو نكته اشاره مىكنيم:
الف: حجر اسماعيل(ع)خانه آن حضرت بوده است.
ب: اسماعيل(ع)، مادر بزرگوارش هاجر را در اين مكان دفن كرده است، و چون دوست نداشته، آنجا را لگد كنند، آن را سنگ چينى كرد.
شرط چهارم:
خروج طواف كننده از خانه و آنچه از خانه حساب مىشود; بايد جميع بدن از بيت و حجر اسماعيل هر چيز ديگرى كه از خانه حساب مىشود، خارج باشد، بنابراين طواف كسانى كه داخل بيت و يا روى ديوار حجر و يا روى شاذروان كعبه هستند صحيح نيست.
(شاذروان به آن قسمتى گفته مىشود كه بعد از بناء جديد خانه خدا، باقى مانده و در واقع باريكهاى است كه در اطراف خانه وجود دارد.)
شرط پنجم:
طواف ما بين بيت و مقام ابراهيم باشد; مقام ابراهيم(ع)همان سنگى است كه اثر قدم آن حضرت، بر آن باقى مانده، زيرا ابراهيم(ع)به هنگام ساختن خانه، بر آن مىايستاد.
بهرحال اگر مقام ابراهيم را داخل مطاف كند، طواف باطل است و بلكه واجب است مقام را در طرف راست و خانه خدا در طرف چپ قرار دهد. و نيز مسافتى كه ميان خانه و مقام ابراهيم(ع)است، در همه اطراف خانه بايد رعايت شود. و طواف كننده در همه اطراف خانه نبايد بيشتر از 26/5 ذراع از خانه خدا دورتر باشد.
و اگر خارج از اين مقدار در جميع جهات طواف كند، به فتواى بسيارى از فقهاى شيعه، بايد اعاده كند و در غير اين صورت باطل خواهد بود.