105
5- وجوب نماز جماعت از نظر برخى از مذاهب:
در ميان مذاهب اسلامى نماز جماعت مستحب مؤكد است به غير از مذهب حنبلى كه نماز جماعت را واجب مىداند و لذا بهتر است كه زائرين و مديران محترم كاروانها به اين مسأله توجه داشته باشند كه مردم عربستان نماز جماعت را واجب مىدانند و خيلى بد مىدانند كه كسى نماز جماعت را ترك كند.
6- نظم در صفوف:
امام جماعت مسجدالحرام و مسجدالنبى به نظم در صفها خيلى اهميت مىدهند تا جايى كه قبل از شروع نماز مىگويند: (سوّا صفوفكم) يعنى صفهايتان را يكسان كنيد و تا صف اول كامل نشده ديگر صفها نبايد تشكيل بشوند و در ميان صفها نبايد فاصله باشد.
البته اين منحصر به اهل سنت نيست و در شيعه به نقل از مستدرك آمده كه: حضرت على عليه السلام اين مسأله را از جانب پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم سفارش مىكردند و بحث اتصال صفها در فقه اماميه وجود دارد و به آن تأكيد مىشود.
البته گاهى اوقات شاهد هستيم كه برخى با يك فاصلهاى در حرمين شريفين مشغول نماز خواندن هستند و اين مربوط به نوع فتواى علماء هر مذهب است كه به طور مثال در فقه شافعى اگر امام و مأموم در يك مسجد باشند هر دو يك مكان محسوب شده و تا 300 ذراع فاصله مانعى نمىباشد و اگر خارج از مسجد باشد و بيش از 300 ذراع نباشد آن نماز را اشكال نمىدانند مشروط بر اينكه حائلى همچون خانه و ديوار بين امام و مأموم نباشد.
نكته ديگر در مورد امام جماعت است كه از نظر تمامى مذاهب اسلامى وى بايد جلوتر از مأموم باشد و اگر كسى مقدم بر امام جماعت نماز بخواند، نمازش باطل است.
البته نماز استدارهاى (دايرهاى دور خانه خدا) استثناء شده است.
در فقه اماميه مرحوم صاحب عروةالوثقى آيتاللّٰه سيد محمد كاظم يزدى و امام خمينى اين مسأله را جايز مىدانستند منتها به شرطى كه مأموم در پشت خط دايرهاى باشد.