182يك لباس به راز و نياز با خدا مشغولند، حاجيان صدا به نجوا بلند كردهاند. در عين حال كه هر كدام زبان، رنگ و نژادى خاص دارند، در سرزمين عرفات نژادها، امتها و مردمان متفاوتى جمع شدهاند، اينها براى چه به اين سرزمين آمدهاند و به چه منظور و هدفى دست نياز به سوى آسمان بلند كردهاند؟ اين سؤالها تنها يك پاسخ دارند و آن اينكه همه براى غفران و بخشش آمدهاند. آمدهاند تا خداى سبحان حاجت و تضرع آنها را ببيند، به آنان نظر عنايت كند و از آنها درگذرد.
پس بايد قلب را قرين ابتهال و تضرع كرد، دل را سرشار از اميد به رحمت الهى نمود، اينجا محل شريفى است، اينجا سرزمين رحمت و مغفرت است. حضرت امير(ع) از رسول خدا(ص) نقل مىكند كه از ايشان پرسيده شد چه كسى از اهل عرفات جرمش بزرگتر است؟ رسول خدا(ص) پاسخ داد:
«الذى ينصرف من عرفات و هو يظن انه لم يغفر له ». 1
آنكه از عرفات برمىگردد و مىپندارد كه آمرزيده نشده است.
مسأله آمرزش گناهان و اميد به رحمت الهى براى بخشش و آسودگى در قيامت، در حج، نزد كعبه و بهخصوص در عرفات كاملاً جدى است بهگونهاى كه حاجى بايد يقين كند كه تمامى گناهانش در مراحل مختلف حج بخشيده شده و قلبش از سياهى گناهان پاك شده است. رسول خدا(ص) به عنوان آخرين پيامبر خدا با سوگند به اين