155فرعونى و روحيه داشته باشد، توحيد در جان او رخنه نكرده است؛ بنابراين، سعى، گردن گردنكشان را مىشكند و خلق و خوى عصيانگرى را مىسوزاند.
4. سعى ابراهيم(ع)
يكى از حكمتهاى تشريع سعى و رمز و رازهاى وجوب آن، سعى ابراهيم است. علىبنجعفر از امام كاظم(ع) درباره سرّ سعى ميان صفا و مروه پرسيد امام پاسخ داد:
«جعل لسعى إبراهيم (ع )». 1
بهخاطر سعى ابراهيم، سعى ميان صفا و مروه قرار داده شده است.
5. اميد هاجر
خداوند به ابراهيم(ع) در سن پيرى از كنيزش هاجر، فرزندى عطا كرد كه نام وى را «اسماعيل» گذارد. همسر اول او «ساره» نتوانست تحمل كند كه ابراهيم(ع) از غير او فرزندى داشته باشد؛ از اين رو خداوند به ابراهيم(ع) دستور داد تا مادر و فرزند را به مكه- كه در آن زمان بيابانى بىآب و علف بود - ببرد و سكنا دهد. ابراهيم(ع) فرمان خدا را امتثال كرد و آنها را به سرزمين مكه برد. ابراهيم(ع) هنگام وداع دست به دعا برداشت و گفت: خداوندا! من به فرمان تو همسر و كودكم را در اين