129مى‌شود. بايد با آب عرفان قلب را شست‌وشو داد، سموم را از جان بيرون كرد، نفاق را از دل زدود و توحيد را بر قلب حاكم نمود و تا به قلبى پاك، ضميرى آرام و سرّى موحد رسيد.

زائر به هنگام رجوع به كعبه حقيقى قلب خويش را از مشاهده غير پاك مى‌كند. ¹ شهود غير خدا توبه مى‌خواهد، حج‌گزار در لحظه طواف از اين‌كه به غير خدا توجه كرده و اعتمادش به غير او بوده و ياد دنيا در قلب او جاى داشته است، استغفار مى‌كند. اگر انسان در دنيا به غير او رجوع مى‌كند، اين هم به خاطر دستور اوست و اگر امر او نبود، سالك و عارف به غير او حتى رجوع هم نمى‌كرد. سرور شهيدان(ع) در بيانات نورانى خود اين‌گونه فرمود:

«إلهى أمرت بالرجوع إلى الآثار، فأرجعنى إليك بكسوة الانوار و هدآية الاستبصار، حتى أرجع إليك منها كما دخلت إليك منها مصون السر عن النظر إليها و مرفوع الهمة عن الاعتماد عليها، إنك على كل شىء قدير». ²

معبودا! فرمان دادى مرا به آثار مراجعه كنم پس مرا به خود جلب كن از تجلى انوار و رهنمايى بينش دل تا مراجعه كنم به درگاهت از آن‌ها، چنانچه از همان‌ها به حضرتت ره يافتم و سرّ خويش از نگاه به آن‌ها بازداشتم و همت خود را از اعتماد به