50نيك و شايسته است؛ زيرا دوست شايسته و صالح، آينهاى است كه مىتواند عيبهاى انسان را نشان دهد. حضرت على عليه السلام مىفرمايد:
مِنْ اشَدِّ عُيُوبِ الْمَرْءِ انْ تَخْفىٰ عَلَيْهِ عُيُوبُهُ. 1
از بدترين عيبهاى شخص، اين است كه عيبهاى خودش را نشناسد.
بدتر از آن، ديدن عيبهاى ديگران و عيبجويى از آنان و نديدن عيبهاى خود است، چنانكه آن حضرت بنا بر نقل اهل سنت مىفرمايد:
مَنْ نَظَرَ فى عُيُوبِ النَّاس فَاَنْكَرَهٰا ثُمَّ رَضِيَهُ لِنَفْسِهِ فَذَلِكَ الْاَحْمَقُ بِعَيْنِهِ. 2
كسى كه به عيبهاى ديگران نگاه كند و آنها را زشت بداند، ولى خود بدان عمل كند، چنين كسى احمق واقعى است.
بردبارى
بردبارى نشانه قوت اراده است. انسان بردبار با كارش نشان مىدهد كه مىتواند در مقابل حوادث سنگين روزگار ايستادگى كند. كسى كه خود را به بردبارى عادت دهد، افزون بر آنكه روزبهروز بر قوّت ارادهاش افزوده مىشود، از مشكلات زندگى هم آنگونه كه ديگران رنج مىبرند، رنج نخواهد برد. البته بردبارى اين نيست كه انسان از تلاش دست بردارد و با هر ستمى كنار بيايد؛ چون كه از نظر دين و عقل و وجدان ناپسند است.
بردبار، كسى است كه با كمك عقل و منطق، براى ساماندهى كارش تلاش مىكند و در رويارويى با ناكامىها از پاى نمىنشيند و روحيه خود را نمىبازد. نشانههاى انسان بردبار سه چيز است. نخست آنكه تنبلى و