120تجاوز كردهاند. البته شخصى كه ادعاى حق دارد، بايد دليل قابل قبولى داشته باشد و آن را در دادگاه يا تشكيلات صالحى ارائه كند و هرگز نبايد با اقدامات خودسرانه، ادعاى خود را عملى كند. در هر صورت، مطالبه حق و دادخواهى از حقوق اوليه شهروندى و كارى پسنديده است. حضرت على عليه السلام مىفرمايد:
لاٰيُعٰابُ الرَّجُلُ بِاَخْذِ حَقِّهِ و انَّمٰا يُعابُ بِاَخْذِ مٰا لَيْسَ لَهُ. 1
مرد براى مطالبه حقش نبايد نكوهش شود، بلكه نكوهش مىشود به گرفتن چيزى كه مال او نيست.
و در سخنى ديگر كه اهل سنت روايت كردهاند، گذشت از حق خود و ايثار، را مورد توجه قرار داده است و مىفرمايد:
لٰا يُعَابُ الْمَرْءُ بِتَأْخِير حَقِّهِ إنَّما يُعَابُ مَنْ اخَذَ مَا لَيْسَ لَهُ. 2
مرد براى تأخير در گرفتن حقش نبايد نكوهش شود، بلكه آن كسى نكوهش مىشود كه چيزى را كه حقش نيست، مىگيرد.
پيروى از سخن حق
سخن پسنديده موجب خشنودى شنونده مىشود. سخن حق و نيكو را بايد از هر كسى پذيرفت. ميزان در پذيرش، سنگينى كلام است، نه وجاهت و مقام گوينده آن. با اين حال، بعضى افراد وقتى سخنى مىشنوند، پيش از هر چيز مىخواهند ببينند گوينده آن كيست؛ چنانچه گوينده، شخص مشهور و داراى مقام و منصبى باشد، آن سخن را بدون تحقيق مىپذيرند وگرنه به آن اعتنا نمىكنند. اين كار درست نيست؛ چون