742 - چيزهايى كه بهعنوان عيدى، پاداش، هديه، بخشش و چشمروشنى به انسان دادهاند، خمس ندارد. 13 - ارث (در صورتى كه ميت، خمس بدهكار نباشد) و مهريه، خمس ندارد.
غير از موارد بالا، هرچه از هزينۀ سال زياد بيايد، بايد 15 آن بهعنوان خمس پرداخت شود، كه در سه مورد خلاصه مىشود:
1 - مواد مصرفى: مانند خوراكىها، نوشيدنىها و مواد سوختى، هرچند از تهيۀ آنها زمان اندكى گذشته باشد و از ضروريات زندگى بهحساب آيد، چون در سال گذشتۀ خمسى مصرف نشدهاند، بايد خمس آنها پرداخت شود.
2 - پول: در بانك باشد يا در منزل، از زمان بهدست آوردن آن، مدت زيادى گذشته باشد، يا اندك.
3 - سرمايۀ كسب: مانند مغازه، ابزار كار و كارخانه 2 از درآمد تهيه شده باشد.
وقتى 15 چيزهايى كه بايد بهعنوان خمس بپردازيم، جدا كرديم، بايد آن را به مرجع تقليد خود يا نمايندۀ او تحويل دهيم؛ چرا كه قبل از اينكار، تصرّف در آن مال جايز نيست.
بنابراين، شخصى كه درآمدى دارد، بايد داراى سال خمسى باشد و اگر بخواهد براى زندگى آيندۀ خود چيزى تهيه كند، مىتواند از درآمد بين سال بخرد، و چنانچه پول آن را پسانداز كند تا پس از گذشت سال، خريدارى كند، بايد خمس آن را بپردازد.