317

بئر اليسيره ¹

يسيره مشتق است از يسر ضد عسر، مروى شده كه رسول - صلى‌اللّٰه عليه وآله وسلم - به بنى امية بن زيد آمده بر سر چاه ايشان ايستاده، پرسيد كه نام اين چاه چيست؟ گفتند عسيره، پس آن حضرت - صلى‌اللّٰه عليه وآله وسلم - [119 - آ] فرمودند چنين است، ليكن اسم او يسيره است و آب دهان مُبارك خود در آن انداخته به بركت در حق آن دعا نمود، در روايتى وضو ساخت و اين مضمون از طرق ديگر نيز وارد است و گذشت كه بئر العهن بايد كه همين بئر يسيره بوده باشد پس بر اين تقدير آبار ² مُباركه نوزده بوده باشد و آنكه در هفت عدد حصر كرده‌اند مردود است ليكن آنچه مشهور شده هفت است: بئر اريس، بئر حاء، بئر رومه، بئر غرس، بئر بضاعه، بئرالبصه، بئرالسقيا يا بئر العهن يا بئر جمل در سابع سه قول است ³، همچنين گفته است حافظ عراقى در تخريج احاديث احياء و اين نظمى است در اسماى آبار ⁴ سبعه.

اذا رمت ابار النبى بطيبة

تتمه:

بدان كه اين عينى كه امروز در مدينۀ مُشرّفه جارى است و فايدۀ او در عروق عامّۀ ⁵مردم سارى است، مسمّاست در زبان عامه به عين الزرقا، اما صوابش آن است كه عين ازرق گويند چه او مسمّاست به ازرق به جهت آنكه به امر معاويه، مروان اجرا كرده بود و مروان ازرق بود، پس مُلّقب شد اين عين به ازرق و گفته‌اند كه در مدينه و حوالى آن عيون بسيار بود و معاويه در اين باب اهتمام تمام داشت، گويند كه در زمان او صد هزار وسق ⁶گندم مى‌درويدند در مدينه.